A - a
1 • (surprise : ah !)
2 • (réticence : ah ! [très bref]).
pers 2PL2PL, vous, vos, votre (pronom de la 2e personne pluriel, non-emphatique). áw.
pers 1 • 3SG, 3SG, il, elle, le, la, lui, en, y, son, sa, ses (pronom de la 3e personne singulier, non-emphatique). àlê à y'à d'à mà il le lui a donné ; elle la lui donna … à bá dòn c'est sa mère (la mère de lui, d'elle)à tá tɛ́ ce n'est pas le sien …, la sienne … (ce n'est pas sa propriété)
2 • ceci (sens démonstratif annonçant ce qui suit :) í n'à fɔ́ tu dirais ceci, par exemple … ò y'à sɔ̀rɔ en fait
3 • se (sens réfléchi). à y'à sìgi = à y'í sìgi il s'est assis, elle s'est assise
à dɔ́ lá→̌→ 0 à dɔ́ rɔ́; à dɔ́ rá.
intj peut-être
1 • peut-être.
2 • parfois.
à dɔ́ rá à dɔ́ láà dɔ́ rɔ́; à dɔ́ rá.
intj peut-être
1 • peut-être.
2 • parfois.
à dɔ́ rɔ́ à dɔ́ láà dɔ́ rɔ́; à dɔ́ rá.
intj peut-être
1 • peut-être.
2 • parfois.
Ábà→̌→ 4→n.prop/n : 0 →n.prop : 4→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
n éternité ábada kámà pour l'éternité, pour toujours
ábada→̌→ 312 hábada Ar. abadan
adv jamais
1 • jamais. mùmɛ (phrase négative). kàn'ò kɛ́ ábada ! ne fais jamais cela !
2 • toujours, à jamais. bádaa, bìlen, hálisà, kádawu, kɔ́tɛɛ, túgun (phrase positive). ò yé í tɛ̀nɛ yé ábada ! c'est ton interdit pour toujours !
Abarahamu→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM ETRGAbraham Ábrahamu.
conj pourtant wà (forme contractée de à bɛ́ɛ ni à tá).
àbarika→̌→ 20 àbarka Ar. tabaraka : Dieu soit loué !
intj merci sáhà bàba, àbarika ! Papa, merci ! àbarika Ála yé ! merci à Dieu ! àbarika ! baisse le prix ! (au cours d'un marchandage, quand la somme paraît trop élevée)
àbarka àbarikaàbarka Ar. tabaraka : Dieu soit loué !
intj merci sáhà bàba, àbarika ! Papa, merci ! àbarika Ála yé ! merci à Dieu ! àbarika ! baisse le prix ! (au cours d'un marchandage, quand la somme paraît trop élevée)
Abdlaye AbdulayiAbdulaye; Abudulayi; Abudulaye; Abudɛli; Abuduli; Abudulu; Abdul; Àbudù; Abilayi; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Abdul AbdulayiAbdulaye; Abudulayi; Abudulaye; Abudɛli; Abuduli; Abudulu; Abdlaye; Àbudù; Abilayi; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Abdulaye AbdulayiAbudulayi; Abudulaye; Abudɛli; Abuduli; Abudulu; Abdlaye; Abdul; Àbudù; Abilayi; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Abdulayi→̌→ 9→n.prop/n : 0 →n.prop : 9→n : 0 Abdulaye; Abudulayi; Abudulaye; Abudɛli; Abuduli; Abudulu; Abdlaye; Abdul; Àbudù; Abilayi; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Abdurahman→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Abduraman; Abudurahamani; Abudarahamani
n prop NOM M (nom masculin).
Abduraman AbdurahmanAbudurahamani; Abudarahamani
n prop NOM M (nom masculin).
Abeyibara→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0
n prop TOPAbeïbara (cercle, région de Kidal).
Ábi ÁbibaHábiba; Ábibatu; Ábibata; Hábi
n prop NOM F (nom féminin).
Ábiba→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Hábiba; Ábibatu; Ábibata; Ábi; Hábi
n prop NOM F (nom féminin).
Ábibata ÁbibaHábiba; Ábibatu; Ábi; Hábi
n prop NOM F (nom féminin).
Ábibatu ÁbibaHábiba; Ábibata; Ábi; Hábi
n prop NOM F (nom féminin).
Àbíbù Hàbíbù
n prop NOM MHabib (nom masculin).
Àbíjàn→̌→ 38→n.prop/n : 0 →n.prop : 67→n : 0
n prop TOPAbidjan (capitale de la Côte d'Ivoire).
Abilayi AbdulayiAbdulaye; Abudulayi; Abudulaye; Abudɛli; Abuduli; Abudulu; Abdlaye; Abdul; Àbudù; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Abisini→̌→ 4→n.prop/n : 0 →n.prop : 4→n : 0
n prop TOPAbyssinie (ancien nom de l'Ethiopie).
abotisini
n prop Abboticine (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
Ábrahamu→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM MAbraham Abarahamu (principal patriarche des religions juive, chrétienne et musulmane).
Àbú→̌→ 23→n.prop/n : 0 →n.prop : 23→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
Abubakari→̌→ 14→n.prop/n : 0 →n.prop : 14→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
Abudarahamani AbdurahmanAbduraman; Abudurahamani
n prop NOM M (nom masculin).
Abudaramani→̌→ 5→n.prop/n : 0 →n.prop : 5→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
Abudɛli AbdulayiAbdulaye; Abudulayi; Abudulaye; Abuduli; Abudulu; Abdlaye; Abdul; Àbudù; Abilayi; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Àbudù AbdulayiAbdulaye; Abudulayi; Abudulaye; Abudɛli; Abuduli; Abudulu; Abdlaye; Abdul; Abilayi; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Abudulaye AbdulayiAbdulaye; Abudulayi; Abudɛli; Abuduli; Abudulu; Abdlaye; Abdul; Àbudù; Abilayi; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Abudulayi AbdulayiAbdulaye; Abudulaye; Abudɛli; Abuduli; Abudulu; Abdlaye; Abdul; Àbudù; Abilayi; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Abudulayibugu→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop TOPAbdoulayebougou (un secteur du quartier Djicoroni Para, Commune IV de Bamako).
Abuduli AbdulayiAbdulaye; Abudulayi; Abudulaye; Abudɛli; Abudulu; Abdlaye; Abdul; Àbudù; Abilayi; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Abudulu AbdulayiAbdulaye; Abudulayi; Abudulaye; Abudɛli; Abuduli; Abdlaye; Abdul; Àbudù; Abilayi; Dulayi; Duleyi; Ábùlo
n prop NOM M (nom masculin).
Abudurahamani AbdurahmanAbduraman; Abudarahamani
n prop NOM M (nom masculin).
Abuja→̌→ 5→n.prop/n : 0 →n.prop : 5→n : 0
n prop TOPAbuja (capitale du Nigeria).
Ábùlo AbdulayiAbdulaye; Abudulayi; Abudulaye; Abudɛli; Abuduli; Abudulu; Abdlaye; Abdul; Àbudù; Abilayi; Dulayi; Duleyi
n prop NOM M (nom masculin).
ACALAN→̌→ 18→n.prop/n : 0 →n.prop : 14→n : 4
n prop ABRABR, Académie africaine des langues
Ádama→̌→ 162→n.prop/n : 0 →n.prop : 277→n : 0NOM.MF (nom masculin ou féminin).
n prop
ádamàden( enfant ) hádamàden
n humainhumain, homme búna`-ádamaden, cɛ̀man, cɛ̀, jɔ̀n, mɔ̀gɔninfin (en général, opposé aux animaux, à Dieu). mɔ̀gɔ, màaninfin ádamàden bɛ́ɛ ka kán tous les hommes sont égaux
ádamadenya( humain [ enfant ] *abstractif ) hádamadenya
n humanité
1 • humanité, état d'homme. búnadamadenya, mɔ̀gɔninfinya.
2 • savoir-vivre. ládamu (condition d'homme, solidarité, politesse, relations sociales ...) mɔ̀gɔya, màaninfinya.
Adarari-dɛ-ziforasi→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop TOPAdrar des Ifoghas (un massif montagneux au Nord-Est du Mali et dans le Sud de l'Algérie).
Adema→̌→ 11→n.prop/n : 0 →n.prop : 6→n : 5
n prop ABRABR, Adéma-PASJ (Alliance pour la démocratie au Mali-Parti africain pour la solidarité et la justice).
aderenalini
n adrénaline Ni a tigi fari ɲɛ jɛra a kan, ni a dusukun tantanni ka teli, ni ninakili sɔrɔli ka gɛlɛn a bolo, ni a nalo bɛ ta a kan, aw bɛ aw teliya ka epinefirini (épinéphrine) anpulu kelen kɛ a la (aderenalini ,adrénaline) anpulu tilayɔrɔ naaninan,...(Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
n adresse
Adisabeba→̌→ 7→n.prop/n : 0 →n.prop : 7→n : 0 Adisi Abeba
n prop TOPAddis-Abeba (capitale de l'Ethiopie).
Adisi Abeba Adisabeba
n prop TOPAddis-Abeba (capitale de l'Ethiopie).
adw( ainsi.que certain autre *pluriel )
adv etc etc, etc (abréviation de àní dɔ́ wɛrɛw).
Àfaana→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
Afiganisitan→̌→ 4→n.prop/n : 0 →n.prop : 4→n : 0 Afuganisitan; Áfugan
n prop TOPAfghanistan (pays).
Áfiriki ÁfrikiAfrika; Àfrik Farafinna, Fadafinna.
n prop TOPAfrique (continent).
Afirikidisidi→̌→ 56→n.prop/n : 0 →n.prop : 56→n : 0
n prop TOPAfrique du Sud (pays).
Àfrik ÁfrikiAfrika; Áfiriki Farafinna, Fadafinna.
n prop TOPAfrique (continent).
Afrika ÁfrikiÀfrik; Áfiriki Farafinna, Fadafinna.
n prop TOPAfrique (continent).
Áfriki→̌→ 115→n.prop/n : 0 →n.prop : 115→n : 0 Afrika; Àfrik; Áfiriki Farafinna, Fadafinna.
n prop TOPAfrique (continent).
Afrique→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop Afrique (Air Afrique).
Áfugan AfiganisitanAfuganisitan
n prop TOPAfghanistan (pays).
Afuganisitan AfiganisitanÁfugan
n prop TOPAfghanistan (pays).
Agali→̌→ 5→n.prop/n : 0 →n.prop : 5→n : 0
n prop NOM ETRGGhali (Iyad Ag Ghali, le fondateur du groupe salafiste djihadiste Ansar Dine).
agarafezi
n agrafeuse a sɔrɔla ka tɔgɔwele daminɛ, sɔgɔlikɛlan agarafezi b'a bolo a ye sɛbɛnw fara ɲɔgɔn kan, k'u sɔgɔ ɲɔgɔn na. (Kibaru 566, 2019) ETRG.FRA.
n prop TOPAguel'hoc (commune dans le cercle de Tessalit, région de Kidal).
Agɛlihɔki→̌→ 4→n.prop/n : 0 →n.prop : 4→n : 0 Agelihɔku
n prop TOPAguelhok (commune dans le cercle de Tessalit, région de Kidal).
Agelihɔku Agɛlihɔki
n prop TOPAguelhok (commune dans le cercle de Tessalit, région de Kidal).
Agelɔgi→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0 Agelɔki; Agelihɔgi
n prop TOPAguel'hoc (commune dans le cercle de Tessalit, région de Kidal).
n prop TOPAguel'hoc (commune dans le cercle de Tessalit, région de Kidal).
Agi→̌→ 70→n.prop/n : 0 →n.prop : 70→n : 0
n prop NOM ETRGAg (Iyad Ag Ghali, le fondateur du groupe salafiste djihadiste Ansar Dine).
Agibu→̌→ 6→n.prop/n : 0 →n.prop : 6→n : 0
n prop NOM MAguib
intj vraiment?vraiment? (interjection d'étonnement).
Ahamadi ÀmídùÁmadù; Ámadi; Ámàdu; Ámɛ̀di
n prop NOM M
Ahamadu ÁmàduÁmadu; Àmadú; Ahmadu
n prop NOM MAhmad (nom masculin).
intj haha (un constat fait avec de la joie méchante).
àhân ànháàn
intj bon áyìwa (enfin, j'ai compris).
Ahɛn Atɛn
n prop TOPAthènes (capitale de la Grèce).
Ahmadu ÁmàduÁmadu; Àmadú; Ahamadu
n prop NOM MAhmad (nom masculin).
Air→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop Air (Air Afrique).
Ájà→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Bájà
n prop NOM F (de Hajja, une femme que a fait pélirinage).
n prop NOM F (vient d'Aghar).
intj pouah!pouah! mɔ́riya, mɔ́rɔrɔ (exprime le mépris, la désapprobation).
Ájaratu→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Ájara; Járatu
n prop NOM F (vient d'Aghar).
Aka→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop TOPAka (village, région de Mopti).
n académie
n beignet de haricotbeignet de haricot
Akimi→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 2
n prop ABRABR, AQMI, Al-Qaïda au Maghreb islamique
akisi
n axe bɔ̀lɔ Sani i bɛ pɔnpe bila baara la, i bɛ mɔbilitulu ɲuman kɛ puli akisi la.(Kibaru n°231, 1991) ETRG.FRA.
akɔridalize
n accords d'Algeraccords d'Alger Ka laban ka dɔwɛrɛ bolonɔbila Alizeri jamana na n'o bɛ wele « Akɔridalize ».(Kibaru 502, 2013) ETRG.FRA.
akɔrikadiri
n accord cadreaccord cadre Sedeyawo fɔkabɛnjɛkulu ye bɛnkansɛbɛn min bolonɔbila ni sɔrɔdasiw ye, o bɛ wele tubabukan na « Akɔrikadiri ».(Kibaru 502, 2013) ETRG.FRA.
Akra→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop TOPAkkra (capitale du Ghana).
Ála→̌→ 602 Álawu; Álahu Ar. allah 'Dieu'
n Dieu
1 • Dieu. màsataana, màsaŋala, má, máŋala, nímasa, Ŋála, Ngála Ála k' ì dɛ̀mɛ ! Que Dieu t'aide ! ní Ála sɔ̀nna... Si Dieu le veut … Ála dén ! (en cas de malheur)Ála sàgo, á sàgo ! Je m'en remets à Dieu et à vous ! ("volonté de Dieu, volonté de vous"…, paroles de conclusion dans les palabres l'intervenant s'en remet à l'auditoire)ń bɛ Ála mìnɛ je m'en remets à Dieu (dans une épreuve, une injustice)Ála ni... indique la grandeur, l'excellence de qqch Ála ni tìɲɛ authentique, vrai de vrai … (m. à m. : Dieu et vérité)nìn yé jàmanaden Ála ni tìɲɛ yé celui-ci est un vrai fils du paysÁla ni à cɛ̀ɲa kósɔ̀n à cause de sa grande beautéÁla kósɔ̀n ; Ála kámà pour (l'amour de) Dieuní Ála fàrala ń kàn si Dieu m'aide … (si Dieu s'ajoute à moi)
2 • ciel. álakolo, kàbanɔgɔ, kàba, sánfara, sánkolo, sán, tìɲɛso Ála fìnna le ciel s'est noirci
3 • pluie. jí, sánji Ála nàna la pluie est venue, il a plu
n maladie inexpliquéemaladie inexpliquée
álabato→̌→ 9( Dieu adoration )
n prière communautaireprière communautaire, adoration de Dieu
áladaba→̌→ 0( Dieu plaie *augmentatif )
n grain de beautégrain de beauté, naevus cɛ̀juguyakuru (tache hypo ou hyperchromique stable, congénitale).
Áladìnyɛ→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM MF (nom masculin ou féminin).
Aladungo→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM
álafàrańkàn→̌→ 1( Dieu ajouter *je sur )
n providence (aide providentielle, chance dans une entreprise).
Álafɛ̀→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM MF (nom masculin ou féminin).
Álahu ÁlaÁlawu; Álahu Ar. allah 'Dieu'
n Dieu
1 • Dieu. màsataana, màsaŋala, má, máŋala, nímasa, Ŋála, Ngála Ála k' ì dɛ̀mɛ ! Que Dieu t'aide ! ní Ála sɔ̀nna... Si Dieu le veut … Ála dén ! (en cas de malheur)Ála sàgo, á sàgo ! Je m'en remets à Dieu et à vous ! ("volonté de Dieu, volonté de vous"…, paroles de conclusion dans les palabres l'intervenant s'en remet à l'auditoire)ń bɛ Ála mìnɛ je m'en remets à Dieu (dans une épreuve, une injustice)Ála ni... indique la grandeur, l'excellence de qqch Ála ni tìɲɛ authentique, vrai de vrai … (m. à m. : Dieu et vérité)nìn yé jàmanaden Ála ni tìɲɛ yé celui-ci est un vrai fils du paysÁla ni à cɛ̀ɲa kósɔ̀n à cause de sa grande beautéÁla kósɔ̀n ; Ála kámà pour (l'amour de) Dieuní Ála fàrala ń kàn si Dieu m'aide … (si Dieu s'ajoute à moi)
2 • ciel. álakolo, kàbanɔgɔ, kàba, sánfara, sánkolo, sán, tìɲɛso Ála fìnna le ciel s'est noirci
3 • pluie. jí, sánji Ála nàna la pluie est venue, il a plu
álajì→̌→ 4 lájì; ɛ́lihajì; hájì; ɛ́li hájì; ɛ́lajì.
n hadjihadji, hadj (musulman qui a fait le pélerinage à la Mecque).
n liane chevelueliane chevelue, Cassytha filiformis álâ-ká-ɲɔ̀ (herbe parasite sans feuilles, vivant sur les arbustes). laur. ŋálajɔ.
ála-ká-mìsi→̌→ 0( Dieu *possessif bovidé )
n araignée rougearaignée rouge (petite "araignée rouge" du début de l'hivernage).
ála-ká-mùru→̌→ 0( Dieu *possessif couteau ) álâ-ká-mùrujan
n arc-en-ciel mùrufebilen, sánmurubilen.
álâ-ká-mùrujan( Dieu *possessif couteau long ) ála-ká-mùru
n arc-en-ciel mùrufebilen, sánmurubilen.
álâ-ká-ɲɔ̀→̌→ 0( Dieu *possessif mil ) álaɲɔ
n plante espUraria picta, Chlorophytum senegalense, Cassytha filiformis, plante esp, liane chevelue álajɔ, ŋálajɔ.

Alakanyi→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM
álakira→̌→ 56( Dieu prophète )
n ProphèteProphète, Mahomet
álakolo→̌→ 0( Dieu os ) ŋálakolo; ngálakolo.
n cielciel, firmament Ála, kàbanɔgɔ, kàba, sánfara, sán, tìɲɛso, Ŋála, kàbakolo, sánkolo.
n sacrilège (faute grave envers Dieu). án ka síran Ála ɲɛ́ kà Álakota dábila craignons Dieu et cessons de lui désobéir (kb 1/05 p.12)
álalakɛ→̌→ 0( Dieu à action )
n volonté de Dieuvolonté de Dieu (fait dépendant de la volonté de Dieu). mɔ̀gɔ tɛ sé kà álalakɛ bàli on ne peut contrarier la volonté de Dieu
álalandi→̌→ 1( Dieu qui.aime )
n personne pieusepersonne pieuse (personne qui aime Dieu).
álalandiya→̌→ 0( personne.pieuse [ Dieu qui.aime ] *abstractif )
n piétépiété, amour de Dieu làdiriya, wàlijuya.
Alama→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop NOM MF (nom masculin ou féminin).
álamadi→̌→ 2( Dieu *à donner ) álamandi
n mariage sans dot
1 • mariage sans dot.
2 • religieux, personne consacrée à Dieu.
Álamàko→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM MF (nom masculin ou féminin).
álamakɔnɔ→̌→ 0( Dieu *à attendre )
n dures épreuves
1 • dures épreuves (épreuve dont Dieu peut nous tirer).
2 • attente de l'accouchement.
3 • congé prénatal.
álamandi( Dieu *à donner ) álamadi
n mariage sans dot
1 • mariage sans dot.
2 • religieux, personne consacrée à Dieu.
álamandi álamaniálimani; álamandi Fr. l'amende
n amende álamani bìn mɔ̀gɔ kàn imposer une amende à qqn
álamani→̌→ 57 álimani; álamandi Fr. l'amende
n amende álamani bìn mɔ̀gɔ kàn imposer une amende à qqn
álamata→̌→ 2( Dieu *à propriété )
n le moindrele moindre, même
álaminɛ→̌→ 5( Dieu attraper )
n résignation mùɲu (acceptation des épreuves, des injustices). bìlangalama.
álaminɛjɔn→̌→ 2( Dieu attraper esclave )
n personne résignéepersonne résignée (personne qui s'en remet à Dieu, soumise à Dieu).
àlamisa→̌→ 64 Ar. al-ḥamis '5ème jour'
n jeudi àlamisadonya, àlamisadon àlamisasu mercredi soir (m à m : le soir du jeudi) (comme dans la Bible, la journée du jeudi commence par la nuit suivie du jour)
àlamisadon→̌→ 90( jeudi jour )
n jeudi àlamisadonya, àlamisa.
àlamisadonya→̌→ 5( jeudi jour *abstractif )
n jeudi àlamisadon, àlamisa.
àlanbara lòbaanɛlùbaanɛ; àlanbara; àlubaana; àlihanbara; àlihamara.
n ambre
álaɲɛsiranbali→̌→ 0( Dieu devant craindre PTCP.NEG )
ptcp impie (qui ne craint pas Dieu).
álaɲɛsiranbaliya→̌→ 0( impie [ Dieu devant craindre PTCP.NEG ] *abstractif )
n impiété kòta.
álaɲɛsiranyɛ→̌→ 0( Dieu devant craindre *abstractif )
n crainte de Dieucrainte de Dieu (révérence, soumission dûe à Dieu).
álaɲɔ( Dieu mil ) álâ-ká-ɲɔ̀
n plante espUraria picta, Chlorophytum senegalense, Cassytha filiformis, plante esp, liane chevelue álajɔ, ŋálajɔ.
álaɲɔ→̌→ 0( Dieu mil ) ŋálaɲɔ; ngálaɲɔ.
n 1/ Uraria picta 2/ Cucurligo pilosa 3/ Dasystachis senegalensis 4/ Chlorophytum senegalensemil de Dieu, mil de Dieu álalaɲɔ.
Alasani→̌→ 51→n.prop/n : 0 →n.prop : 51→n : 0
n prop NOM MAlhassan (nom masculin).
Alase→̌→ 11→n.prop/n : 0 →n.prop : 11→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
n religionreligion, loi divine díinɛ, síra.
n espace entre les dents
1 • espace entre les dents. nkànfulori álasira bɛ́ kàrisa lá un tel a les dents espacées
2 • trace verticale du coin des yeux.
Álasɔn( Dieu gratifier )
n arachide esp arachide esp
álasɔsɔjirinin→̌→ 1( Dieu contredire arbre *diminutif )
n arbre Faidherbia albidaarbre Faidherbia albida, faidherbier, Faidherbia albida, Acacia albida (grand arbre ---> 20 m, perd ses feuilles en saison des pluies, précieux par l'azote qu'il fournit par ses racines, ses fruits mangés par le petit bétail).. mimo bálansan.
n louange de Dieu
1 • louange de Dieu.
2 • prospérité, bonne santé.
Álawu ÁlaÁlawu; Álahu Ar. allah 'Dieu'
n Dieu
1 • Dieu. màsataana, màsaŋala, má, máŋala, nímasa, Ŋála, Ngála Ála k' ì dɛ̀mɛ ! Que Dieu t'aide ! ní Ála sɔ̀nna... Si Dieu le veut … Ála dén ! (en cas de malheur)Ála sàgo, á sàgo ! Je m'en remets à Dieu et à vous ! ("volonté de Dieu, volonté de vous"…, paroles de conclusion dans les palabres l'intervenant s'en remet à l'auditoire)ń bɛ Ála mìnɛ je m'en remets à Dieu (dans une épreuve, une injustice)Ála ni... indique la grandeur, l'excellence de qqch Ála ni tìɲɛ authentique, vrai de vrai … (m. à m. : Dieu et vérité)nìn yé jàmanaden Ála ni tìɲɛ yé celui-ci est un vrai fils du paysÁla ni à cɛ̀ɲa kósɔ̀n à cause de sa grande beautéÁla kósɔ̀n ; Ála kámà pour (l'amour de) Dieuní Ála fàrala ń kàn si Dieu m'aide … (si Dieu s'ajoute à moi)
2 • ciel. álakolo, kàbanɔgɔ, kàba, sánfara, sánkolo, sán, tìɲɛso Ála fìnna le ciel s'est noirci
3 • pluie. jí, sánji Ála nàna la pluie est venue, il a plu
Álawutaala→̌→ 0( Dieu très.haut ) Ar. allahu taʕa:la 'Dieu le Très Haut'
n Tout-Puissant (qualificatif réservé à Dieu).
albɛndazɔli
n albendazole alibɛndazɔli Albɛndazɔli ni mebɛndazɔli ka surun ɲɔgɔn na, nka a da ka gɛlɛn tuma caman. A bɛ kɔnɔnatumuni kɛlɛ,... (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
pers 3SG EMPH3SG EMPH, il, elle, le, la, lui, en, y, son, sa, ses (pronom de la 3e personne singulier, emphatique). à Ncí kó : àle fɔ́lɔ dè bɛ́ à dàntígɛ Nci dit que c'est lui qui va s'expliquer en premier
álekabakuru→̌→ 1 álikabakuru
n cheville ntàmakuru, sènkuru.
Alɛn→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop Alain (Alain Deloche de Noyelle, cofondateur de Médecins sans frontières puis de Médecins du Monde).
Álfà→̌→ 3→n.prop/n : 0 →n.prop : 3→n : 0 Álifàa; Álifà
n prop NOM M (nom masculin).
Alfaru→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop Alphare (équipe de football à Gao).
àlhámdulìlayì álihamudulilayiálihamudulilahi; àlhámdulìlayì; àlihámedulìlahì.
intj Dieu soit louéDieu soit loué tàbárikala.
Ali→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0
n prop Al (Al-Azhar mosquée et université d'Égypte).
Àli→̌→ 143→n.prop/n : 0 →n.prop : 143→n : 0 Àliù; Àliyù; Àlu
n prop NOM M (nom masculin).
Áliban→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Álibani
n prop TOPAlbanie (pays).
Álibani Áliban
n prop TOPAlbanie (pays).
alibɛndazɔli
n albendazole albɛndazɔli Alibɛndazɔli (albendazole) ni pirantɛli (pyrantel) fana bɛ ntumuni suguya caman kɛlɛ, nka u da ka gɛlɛn. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
alibɔmu
n album Azizi Wɔndɛri ye alibɔmu kura bɔ bɛn ni lafiya kan (Kibaru 530, 2016) ETRG.FRA.
alibuteroli
n albuterolalbuterol, salbutamol salibitamɔli Ni sisan wulila, aw bɛ salibitamɔli (salbutamol), min bɛ fiyɛ nu kɔnɔ (izinitigiw ka tɔgɔ dalɛn alibuteroli (albuterol) dɔ fiyɛ a nu kɔnɔ tuma ni tuma. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
alidirini
n aldrinealdrine, insecticide andirini, diyɛlidirini, epitakulori, kulorodani, paratiyɔn, pɛntakulorifenɔli (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
n prop NOM M (nom masculin).
n prop NOM M (nom masculin).
alifabetizasɔn
n alphabétisation bálikukalan alifabetizasɔn fɔnkisɔnɛli, walima mɔgɔkɔrɔba kalan, daminɛna mali kɔnɔ, kabini 1968 san na, segu mara la, ni kalanso 17 ye. (Kibaru nimirɔ 1) ETRG.FRA.
àlihamara lòbaanɛlùbaanɛ; àlanbara; àlubaana; àlihanbara; àlihamara.
n ambre
àlihámedulìlahì álihamudulilayiálihamudulilahi; àlhámdulìlayì; àlihámedulìlahì.
intj Dieu soit louéDieu soit loué tàbárikala.
álihamudulilahi álihamudulilayiàlhámdulìlayì; àlihámedulìlahì.
intj Dieu soit louéDieu soit loué tàbárikala.
álihamudulilayi→̌→ 2 álihamudulilahi; àlhámdulìlayì; àlihámedulìlahì.
intj Dieu soit louéDieu soit loué tàbárikala.
àlihanbara lòbaanɛlùbaanɛ; àlanbara; àlubaana; àlihanbara; àlihamara.
n ambre
àlijana àlijinɛàlijɛnɛ; àrijana; àlijana; àljinɛ; àljana Ar. al-janna 'jardin, paradis'
n paradis
Alijazayira→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop Al JazeeraAl Jazeera, al-Jazira (al-Jazira chaine de télévision basée au Qatar).
àlijɛnɛ àlijinɛàrijana; àlijana; àljinɛ; àljana Ar. al-janna 'jardin, paradis'
n paradis
àlijinɛ→̌→ 54 àlijɛnɛ; àrijana; àlijana; àljinɛ; àljana Ar. al-janna 'jardin, paradis'
n paradis
àlijinɛden→̌→ 11( paradis enfant ) àrijanaden
n bienheureuxbienheureux, habitant du paradis, saint du ciel
àlikaama→̌→ 15 àlikama Ar. al-qamh
n blé gram.
àlikaamamugu→̌→ 0( blé poudre ) àlikamamugu
n farine fárini, múgu àlikamamugu nùgulenba farine de froment
álikabakuru álekabakuru
n cheville ntàmakuru, sènkuru.
alikali→̌→ 2 alikari Ar. ʔl-qa:di 'juge'
n cadi
alikaloyidi
n alcaloïde Kɛfɛn min dɔnnen don kosɛbɛ, o ye kafeyini ye, alikaloyidi, arɔmu n'o ye suma duman ye, ani farikolo nafalan suguya caman, n'o ye witaminiw ye, adw (Kibaru 549, 2017) ETRG.FRA.
àlikama àlikaamaAr. al-qamh
n blé gram.
àlikamamugu( blé poudre ) àlikaamamugu
n farine fárini, múgu àlikamamugu nùgulenba farine de froment
alikari alikalialikari Ar. ʔl-qa:di 'juge'
n cadi
Alikawu→̌→ 3→n.prop/n : 0 →n.prop : 3→n : 0 Alkaw
n prop NOM
Alikayida→̌→ 10→n.prop/n : 0 →n.prop : 10→n : 0
n prop Al-Qaïda (Al-Qaïda une organisation terroriste djihadiste).
àlikiyama kíyamaàlkiyama Ar. qiyama 'résurrection finale'
n l'au-delà láharaso, láhara.
n alcool
alikɔliki
n alcoolique Sigida dɔrɔgutala kɔrɔw bɛ se ka fara ɲɔgɔn kan ka dɛmɛ don mɔgɔw ma minnu b’a fɛ ka a dabila. “Alikɔliki anonimu” ye o tɔn dɔ ye (Alcooliques Anonymes). (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
Àlímà ÀlimátàÀlimátù
n prop NOM F (Àlimá est une forme diminutive).
àlimami→̌→ 46 ar: al-imam = id.
n imam
àlimamiya→̌→ 1( imam *abstractif )
n imamat í ka àlimamiya sàra dòn
Aliman AlimaniAlimaɲi Fr. Allemagne
n prop TOPAllemagne (pays).
n allemand
Alimani→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
Alimani→̌→ 3→n.prop/n : 0 →n.prop : 3→n : 0 Alimaɲi; Aliman Fr. Allemagne
n prop TOPAllemagne (pays).
Alimaɲi AlimaniAliman Fr. Allemagne
n prop TOPAllemagne (pays).
álimani álamaniálimani; álamandi Fr. l'amende
n amende álamani bìn mɔ̀gɔ kàn imposer une amende à qqn
Àlimátà→̌→ 30→n.prop/n : 0 →n.prop : 30→n : 0 Àlimátù; Àlímà
n prop NOM F (Àlimá est une forme diminutive).
Àlimátù ÀlimátàÀlímà
n prop NOM F (Àlimá est une forme diminutive).
n allumette àlimɛtikala, tákala àlimɛtiforoko boîte d'allumettes
àlimɛtikala→̌→ 2( allumette tige ) fr : allumette
n allumette àlimɛti, tákala.
Alimin→̌→ 10→n.prop/n : 0 →n.prop : 10→n : 0
n prop NOM F (nom féminin).
aliminiyɔmu→̌→ 3 daliminiyɔmu Ar. aluminium
n aluminium fùgan.
Alimorabitunu→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop Al-Mourabitoune (Al-Mourabitoune un groupe armé salafiste djihadiste).
alimɔri arimɔri
n arimɔri armoire kitabuba min filɛ arimɔri sanfɛ , a' y' a di yan ! (Jara, Jeha Hoja) Misali la bɔ bɛ kɛ tabaliw, sigilanw, alimɔriw, sojɔjiriw,... (Kibaru 534, 2016) ETRG.FRA.
Alimu→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
àlimukayikayi→̌→ 5 àlimukayikǎyí; káyikayi
n datura
1 • Datura innoxia, datura, trompette des anges (plante herbacée très courante, aux propriétés excitantes, à des fleurs érigées en forme de trompette).
2 • Brugmansia arborea (arbustes dont des fleurs ont la forme de trompettes tombantes en clochettes).
alineya
n alinéa Kasɔrɔ kiirili sariyasen 33nan alineya 2nan b'o waleya in kɔn.(Kibaru 503, 2013) ETRG.FRA.
àlisilamɛ sìlamɛàlisilamɛ; sìlama ar: aslama = devenir musulman
n musulman móri, sìlamɛden.
n prop NOM M (nom masculin).
àliwa àluwa
n bonbon bɔ̀nbɔn.
aliyansi
n alliance jò, jɛ̀, láyidu Jɛkulu min dalen b'o kan, o ye « Aliyansi puru le Mali » ye n'o bamanankan ye faraɲɔgɔn kan Maliko la. (Kibaru 505, 2014) ETRG.FRA.
n prop NOM M (nom masculin).
Álize Álizeri
n prop TOPAlgérie (pays).
Alizemɛyiri→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 1
n prop maladie d'Alzheimermaladie d'Alzheimer
Álizeri→̌→ 118→n.prop/n : 0 →n.prop : 118→n : 0 Álize
n prop TOPAlgérie (pays).
àljana àlijinɛàlijɛnɛ; àrijana; àlijana; àljinɛ; àljana Ar. al-janna 'jardin, paradis'
n paradis
àljinɛ àlijinɛàlijɛnɛ; àrijana; àlijana; àljinɛ; àljana Ar. al-janna 'jardin, paradis'
n paradis
Alkaw Alikawu
n prop NOM
àlkiyama kíyamaàlikiyama; àlkiyama Ar. qiyama 'résurrection finale'
n l'au-delà láharaso, láhara.
alowera
n aloe veraaloe vera Di ni aloweraji ka teli ka jeninida nɔgɔmanw furakɛ, nka aw ka kan ka o kɛ jeninida la a dimi sumalen kɔ. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
n prop NOM M (nom masculin).
àlubaana lòbaanɛlùbaanɛ; àlanbara; àlubaana; àlihanbara; àlihamara.
n ambre
n allumette àlimɛtikala, tákala àlimɛtiforoko boîte d'allumettes
Àlusénì FùséniFùséyini; Huseni; Huseyini; Useyni
n prop NOM M (nom masculin).
n bonbon bɔ̀nbɔn.
Ámadi ÀmídùÁmadù; Ámàdu; Ámɛ̀di; Ahamadi
n prop NOM M
Ámadù ÀmídùÁmadi; Ámàdu; Ámɛ̀di; Ahamadi
n prop NOM M
Ámàdu→̌→ 71→n.prop/n : 0 →n.prop : 362→n : 0 Ámadu; Àmadú; Ahmadu; Ahamadu
n prop NOM MAhmad (nom masculin).
Ámàdu→̌→ 71→n.prop/n : 0 →n.prop : 362→n : 0 ÀmídùÁmadù; Ámadi; Ámɛ̀di; Ahamadi
n prop NOM M
AMALAN→̌→ 9→n.prop/n : 0 →n.prop : 9→n : 0
n prop ABRABR, AMALAN, Académie malienne des langues
Amapu→̌→ 12→n.prop/n : 0 →n.prop : 12→n : 0
n prop ABRABR, AMAP, Agence Malienne de Presse et de Publicité
Àmára→̌→ 17→n.prop/n : 0 →n.prop : 17→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
ámardi→̌→ 0 Fulfulde aamare 'vache blanche ayant des points rouges ou noirs sur les deux flancs'
n vache blanche tachetéevache blanche tachetée (à des points rouges ou noires sur les flancs).
n AmharaAmhara, Amarinya (groupe ethnique dominante en Éthiopie et sa langue).
Ámdàláy→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop TOP (quartier à Ségou).
Ámɛ̀di ÀmídùÁmadù; Ámadi; Ámàdu; Ahamadi
n prop NOM M
Amedini→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM FAhmeddin
Amerigo Wɛsipusi→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM ETRGAmerigo Vespucci
n Américain ámerikɛn.
n Américain Lámerikɛn.
Ameriki→̌→ 77→n.prop/n : 0 →n.prop : 77→n : 0 Lamerikɛnjamana; Lameriki
n prop TOPAmerique (pays).
Ámì→̌→ 17→n.prop/n : 0 →n.prop : 17→n : 0
n prop NOM F (nom féminin).
àmi àmiinaàmi ar: amin = id.
n amen (mot à la fin de prière— réponse aux souhaits aux bénédictions (ainsi-soit-il !)) k'àn sì hɛ́rɛ lá ! - àmiina ! bonne nuit ! - ainsi soit-il !
Àmídù→̌→ 9→n.prop/n : 0 →n.prop : 9→n : 0 Ámadù; Ámadi; Ámàdu; Ámɛ̀di; Ahamadi
n prop NOM M
àmiina→̌→ 146 àmi ar: amin = id.
n amen (mot à la fin de prière— réponse aux souhaits aux bénédictions (ainsi-soit-il !)) k'àn sì hɛ́rɛ lá ! - àmiina ! bonne nuit ! - ainsi soit-il !
Àminatà→̌→ 51→n.prop/n : 0 →n.prop : 100→n : 0 Mínatà; Mínɛtà
n prop NOM FAminata (nom féminin).
amojakini
n amodiaquine Amojakini ni aritesunati bɛ fara ɲɔgɔn kan ka sumayabana jugumanba furakɛ. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
amɔkisisilini
n prop Amoxicilline Amɔkisisilini, amoxicilline (sɛbɛn ɲɛ Amɔkisisilini, tata da la, amoxicilline orale) ye bagankinda fura ɲumanba ye min bɛ joginda bali ka juguya.(Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
pers 1PL1PL, nous, nos, notre (pronom de la 1e personne pluriel, non-emphatique). ánw án bɛ táa fòro lá nous partons au champán kɔ̀rɔkɛ yé nìn yé c'est notre grand frère (le grand frère de nous)án ka wòtoro dòn c'est notre charretteán tá dòn c'est le nôtre, c'est la nôtre, c'est à nous
analozi
n analogieanalogie, analogique danfara min bɛ telewisɔn analozi (TNT) ni telewisɔn numeriki (TNT) cɛ, o ye telewisɔn numeriki bɛ baarabolodalen minnu jaw jira an na, o antɛni bɛ bɔ dugukolo yɛrɛ de la. (Kibaru 572, 2019) ETRG.FRA.
Anatu→̌→ 12→n.prop/n : 0 →n.prop : 12→n : 0
n prop NOM F (nom féminin).
anbarigo
n embargo Anbarigo min tara k'an sɛgɛrɛ, o y'a to ni an y'an bolo da an dusu la ka segin kɔ.(Kibaru 499, 2013) ETRG.FRA.
anbasadi
n ambassade Nin yɔrɔ kofɔlen ninnu ye Mali tɔgɔlafaamasow ye diɲɛ kɔnɔ, minnu ni lasigidenso (anbasadi) tɛ kelen ye. (Kibaru 480, 2012) ETRG.FRA. làsigidenso.
ánbilansi→̌→ 6 ánbilanzi.
n ambulance dɔ̀gɔtɔrɔmobili.
ánbilanzi ánbilansiánbilanzi.
n ambulance dɔ̀gɔtɔrɔmobili.
Anbodejo→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop TOPHambodejo (aéroport à Sévaré).
Anbodejɔ→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop NOM ETRGHan-Bodedio (personnage épique peul).
ánbulɔku ánwulɔpuánglɔpu; ánbulɔku.
n enveloppe ánglɔpu, fàra, fóroko, lɛ́tɛrɛforoko.
Andalu Andalusi
n prop TOPAndalousie (région d'Espagne).
Andalusi→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0 Andalu
n prop TOPAndalousie (région d'Espagne).
Andelimani→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop TOPIndelimane (village, 75 km d'Ansongo).
Anderabukani→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0 Anderanbukani
n prop TOPAndéramboukane (ville et commune, cercle et région de Ménaka, région de Gao).
Anderanbukani Anderabukani
n prop TOPAndéramboukane (ville et commune, cercle et région de Ménaka, région de Gao).
andesileniki
adj undécylénique (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
andirini
n endrineendrine, insecticide alidirini, diyɛlidirini, epitakulori, kulorodani, paratiyɔn, pɛntakulorifenɔli (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
andosikopi
n endoscopieendoscopie, fibroscopie Ni sɛgɛsɛgɛli kɛrɛnkɛrɛnnen (andosikopi) ma kɛ, a ka gɛlɛn waati dɔw la ka a dɔn ko dimi gɛlɛn banabali bɛ mɔgɔ min kɔnɔ na, ko o sababu ye furudimi ye. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
Anefisi→̌→ 4→n.prop/n : 0 →n.prop : 4→n : 0
n prop TOPAnefis, Anéfis (nom de lieu). (village et commune, dans le cercle et rétion de Kidal).
anfetamini
n amphétamine metanfetamini Dɔgɔtɔrɔfura minnu bɛ wele « anfetamini », « sɛnfatomimetiki », ani fura minnu dilannen don ni nɛnju ji ye, olu tali fana bɛ mɔgɔ dusukun sɛbɛkɔrɔ pan-pan. (Kibaru 574, 2019) ETRG.FRA.
angageman
n engagement sɛbɛn min b'a jira ko cakɛda in bɛ ɲɛnamaya la (sɛritifikade wiyabilite) ani cakɛda in baarakɛla bɛɛ jɛlen ka kandisɛbɛn (angageman kolɛkitifu).(Kibaru 521, 2015) ETRG.FRA.
n engrais fàrafinnɔgɔ, nɔ́gɔfin, nɔ́gɔjɛ, nɔ́gɔ, tùbabunɔgɔ.
àngile àngilɛàngile; làngile; làngilɛ.
n anglais
àngilɛ→̌→ 19 àngile; làngile; làngilɛ.
n anglais
Angiletɛri AngleteriAnkili; Angletɛrɛ; Ankiletɛrɛ
n prop TOPAngleterre (pays).
Angletɛrɛ AngleteriAnkili; Ankiletɛrɛ; Angiletɛri
n prop TOPAngleterre (pays).
Angleteri→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0 Ankili; Angletɛrɛ; Ankiletɛrɛ; Angiletɛri
n prop TOPAngleterre (pays).
ánglɔpu→̌→ 0 ánwulɔpuánglɔpu; ánbulɔku.
n enveloppe ánglɔpu, fàra, fóroko, lɛ́tɛrɛforoko.
ánglɔpu
n enveloppe ánwulɔpu, fàra, fóroko, lɛ́tɛrɛforoko Sigarati ni alimɛti b'a fɛ. Anglɔpu fana b'a fɛ. Ali ka fɛnw da man gɛlɛn. (Bird, An ka bamanankan kalan) ETRG.FRA.
Ángola→̌→ 34→n.prop/n : 0 →n.prop : 34→n : 0 Àngola
n prop TOPAngola (pays).
Ángolem→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop TOP (quartier à Bamako).
Angontinbe→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM CLAngonimbé
Angulɛmu→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0
n prop TOPAngoulème (ville en France, quartier à Ségou).
intj bon áyìwa (enfin, j'ai compris).
intj haha (un constat fait avec de la joie méchante).
prep ainsi queainsi que (mise en relief : sert dans les énumérations, peut aussi coordonner des phrases). à ye ɲɔ́ d'à mà àní wòro il lui a donné du mil et (aussi) des kolas (souvent employé avant le dernier mot d'une série)
conj ainsi queainsi que (mise en relief : sert dans les énumérations, peut aussi coordonner des phrases).
n Anubis (dieu funéraire de l'Égypte antique).
animatɛrɛ animatɛri
n animateur cíboloma, kúmatigi, ɲɛ́najɛkɛla animatɛri tonba tarawele, animatèri, kòlòn masantòla kolokani lamini bamakò mara (Kibaru n°81, 1978) ETRG.FRA.
animatɛri
n animateur cíboloma, kúmatigi, ɲɛ́najɛkɛla animatɛrɛ tonba tarawele, animatèri, kòlòn masantòla kolokani lamini bamakò mara (Kibaru n°81, 1978) ETRG.FRA.
animatirisi
n animatrice Jɛkulu min ka wulikajɔw ɲɛsinnen bɛ musow ka nɛgɛkɔrɔsigi dabilali ma n'a tubabukan daɲɛ surun ye « CAMS » ye, ale ye animatirisi ye o jɛkulu in kɔnɔ. (Kibaru 505, 2014) ETRG.FRA.
anime
adj animé níma, nínama, ɲɛ́nama O nafa ka bon ni « desɛn animew » n'a ɲɔgɔnnaw ye tele la. (Jama n°11, 2002) ETRG.FRA.
ankadereman
n encadrement ŋɛ́ɲɛmɛ N’o tɛ ni y’a ye ankadereman tiɲɛna, olu yɛrɛ fana nɔba b’a la. (Traoré, Hinɛ nana III-01) ETRG.FRA.
intj bien sûrbien sûr, c'est normal ɔ́.
Ankiletɛrɛ AngleteriAnkili; Angletɛrɛ; Angiletɛri
n prop TOPAngleterre (pays).
Ankili AngleteriAngletɛrɛ; Ankiletɛrɛ; Angiletɛri
n prop TOPAngleterre (pays).
anofɛli
n anophèle ale ju bɛ “ anofɛli ” de la , n' o ye soso musoman ye (J~kabaara n°188) ETRG.FRA.
anonimu
adj anonyme tɔ́gɔntan Sigida dɔrɔgutala kɔrɔw bɛ se ka fara ɲɔgɔn kan ka dɛmɛ don mɔgɔw ma minnu b’a fɛ ka a dabila. “Alikɔliki anonimu” ye o tɔn dɔ ye (Alcooliques Anonymes). (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
anpɛri
n ampère Dukɔnɔkuranw na, kɔntɛri min fanga ye anpɛri 5 ye ni juru 2 don, o bɛ wele tubabukan na defili sɛnkanpɛri. (Kibaru 493, 2013) ETRG.FRA.
anpisilini
n ampicilline ETRG.FRA.
anpuli anpulu
n ampoule dùlokoto, fòroforo, lògologo anpulu Bɛnbaliya bɛ kuran anpuliko la Erɔpujamanaw kɔnɔ. Erɔpujamanaw ka tɔnba koɲɛnabɔjɛkulu b’a fɛ ka sariya ta, ka anpulu kɔrɔw bɔ Erɔpu jamana bɛɛ kɔnɔ, k’u falen ni ampulu kuraw ye minnu tɛ kura bɛrɛ jeni.(Kibaru, n°467) ETRG.FRA.
anpulu
n ampoule dùlokoto, fòroforo, lògologo anpuli Bɛnbaliya bɛ kuran anpuliko la Erɔpujamanaw kɔnɔ. Erɔpujamanaw ka tɔnba koɲɛnabɔjɛkulu b’a fɛ ka sariya ta, ka anpulu kɔrɔw bɔ Erɔpu jamana bɛɛ kɔnɔ, k’u falen ni ampulu kuraw ye minnu tɛ kura bɛrɛ jeni.(Kibaru, n°467) ETRG.FRA.
ánran
adv en rangen rang mɔ̀gɔninfin jɔ̀len bé ánran dè yé (La Geste de Ségou, L'Avènement de Da, p. 342) ETRG.FRA.
n file d'attentefile d'attente, queue, rang kúkala, kú (file d'attente). àran, sáfa, síra, só kà ànran` mìnɛ se mettre à la queuek'í jɔ̀ ànran` ná faire la queue
n Source : fr. ensembleensemble kúlukùtu (musical).
Ansaridiini Ansaridini
n Ansar DineAnsar Dine, Ansar Eddine (un groupe armé salafiste djihadiste).
Ansaridini→̌→ 15 Ansaridiini
n Ansar DineAnsar Dine, Ansar Eddine (un groupe armé salafiste djihadiste).
Anshtayn→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Anshtaynn
n prop NOM ETRGEnshtein
Anshtaynn Anshtayn
n prop NOM ETRGEnshtein
Ansmane AnsumaniÀnsumánà; Nsumanɛ
n prop NOM M (nom masculin).
Ansongo→̌→ 4→n.prop/n : 0 →n.prop : 4→n : 0 Ansɔngɔ; Ansɔngo
n prop TOPAnsongo (cercle, région de Gao).
n prop TOPAnsongo (cercle, région de Gao).
n prop TOPAnsongo (cercle, région de Gao).
Ànsumánà AnsumaniAnsmane; Nsumanɛ
n prop NOM M (nom masculin).
Ansumani→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Ansmane; Ànsumánà; Nsumanɛ
n prop NOM M (nom masculin).
antasidi
n antacideantacide, antiacide kùmukɛlɛlan aw bɛ ji caman min ni antasidi (antacide), nɔnɔ ani bikaribonati (bicarbonate). (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
antɛni
n antenne tùrukala A antɛni kundama tun ye santimɛtɛrɛ 10 ɲɔgɔnna ye.(Kibaru 497, 2013) ETRG.FRA.
anterepirizi
n entreprise báarakɛda AFD ka fɔ la, nafolomugu sɔrɔlen n'a nafaw b'a to BNDA ka se ka poroze cama musaka bɔ, ka cikɛda 3 800 kɔkɔrɔmadon ni anterepirizi misɛnw ni anterepirizi mankan 500 ani anterpiriziba 25. (Jɛkabaara 349, décembre 2017) ETRG.FRA.
antero-viyofɔrimu
n enterovioform Mɔgɔw bɛ fura caman ta minnu bɛ se ka kɔlɔlɔ lase u ma, i n'a fɔ neyomisini (néomycine), sitɛrɛpitɔmisini (stréptomycine), antero-viyofɔrimu (entéro-vioform) ani kuloranfenikɔli (chloramphénicol). (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
antibiyotiki
n antibiotique bànakisɛfura Nin bana minnu kofɔlen filɛ, n'a bɔra «tirikomonasi» la, ni dɔgɔtɔrɔw b'o furakɛ ni «toronidazoli» ye, a tɔ bɛɛ lajɛlen bɛ furakɛ ni «antibiyotiki» ye. (Kibaru 300, 1998) ETRG.FRA.
antiretorowirali
n arw antirétroviraux, antirétroviraux, antirétroviral antiretorowiro Furasi ma sɔrɔ fɔlɔ min bɛ sidabana furakɛ, nka fura minnu bɛ wele antiretorowirali o bɛ se ka sidatɔw dɛmɛ u ka ɲɛnɛmaya kuntaalajan sɔrɔ kɛnɛya kɔnɔ... (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
antiretorowiro
n antirétroviraux antiretorowirali fura minnu bɛ wele antiretorowiro olu bilali sidabanakisɛtɔw ka bolo kan; (Kibaru 494, 2013) ETRG.FRA.
antitetaniki
adj antitétanique Ni iminogulobilini antitetaniki (l’immunoglobuline antitétanique, IGAT) sɔrɔcogo bɛ aw bolo, aw bɛ o pikiri kelen kɛ banabagatɔ la, hakɛ 500 ma siɲɛ kelen dɔrɔn (500 unités). (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
antonowari
n entonnoir cɔ́ɔlɔ, jísɔɔlɔlan, syɔ́lɔ Dusukun mankan lamɛnnan (...) A kɛlendon i ko jishyɔlɔlan (antonowari). (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
pers 1PL EMPH1PL EMPH, nous, nos, notre (pronom de la 1e personne pluriel, emphatique). án jɔ̂n ni jɔ̂n b'à fɛ̀ kà táa ? - ánw ! qui veut partir ? - nous !
anwirɔnneman
n environnement "Anwirɔnneman": sigiyɔrɔ n'a laminiw (Kibaru 258, 1993) ETRG.FRA.
ánwulɔpu→̌→ 0 ánglɔpu; ánbulɔku.
n enveloppe ánglɔpu, fàra, fóroko, lɛ́tɛrɛforoko.
àn' àní
prep ainsi queainsi que (mise en relief : sert dans les énumérations, peut aussi coordonner des phrases). à ye ɲɔ́ d'à mà àní wòro il lui a donné du mil et (aussi) des kolas (souvent employé avant le dernier mot d'une série)
àn' àní
conj ainsi queainsi que (mise en relief : sert dans les énumérations, peut aussi coordonner des phrases).
apandisi
n appendice bɛ̀lɛnin, kɔ́sa. Kunfɛjate la, a jirala ko bɛlɛkisɛw ni fɛn kolo gɛlɛn wɛrɛ minnu bɛ yen ni hadamaden b'u dun dumuni fɛ, k'olu de bɛ taa lamara apandisi de kɔnɔ. (Kibaru 495, 2013) bɛ̀lɛkisɛnin ETRG.FRA.
apandisiti
n appendicite a bɛ kɔnɔdimi min lase mɔgɔ ma o ye bɛlɛkisɛnin ye. Tubabukan na a bɛ wele apandisiti/apendicite. (Kibaru 495, 2013) bɛ̀lɛkisɛnin ETRG.FRA.
aparitɛyidi
n apartheid Nka o senfɛ, u ye politiki dɔ sigi senkan, min bɛ wele « Aparitɛyidi »; n'o ye siyalawolomafanga ye. (Kibaru 504, 2014) ETRG.FRA.
n ABTABT, APECAM, Assemblée permanente des Chambres d'agriculture du Mali
ápolo→̌→ 2 ápoloɲɛdimi
n conjonctivite bàgamaɲɛdimi, ɲɛ́dimi, ɲɛ́jalandimi.
ápoloɲɛdimi( conjonctivite oeil souffrance ) ápolo
n conjonctivite bàgamaɲɛdimi, ɲɛ́dimi, ɲɛ́jalandimi.
apresiye
v apprécier U « apresiyelen » don. Nka ko in fiɲɛ ye min ye, u tɛ kalan bamanankan na, o min ye u ka baara nafama ye. (Jama n°11, 2002) ETRG.FRA.
Àrá Àramátà
n prop NOM F (Àrá est une forme diminutive).
Áràba→̌→ 15→n.prop/n : 0 →n.prop : 15→n : 0
n prop NOM F (nom d'une fille née un mercredi).
àraba→̌→ 33 Ar. al-arbaʕa' '4ème jour'
n mercredi àrabadon àrabasu mardi soir (m à m : soir du mercredi)
árabacanjo→̌→ 0 árabakɔnjo; árabakonjo
n milieu de nuitmilieu de nuit, plein milieu de la nuit (vers 2 ou 3 heures).
àrabadon→̌→ 61( mercredi jour )
n mercredi àraba.
árabakonjo árabacanjoárabakɔnjo
n milieu de nuitmilieu de nuit, plein milieu de la nuit (vers 2 ou 3 heures).
árabakɔnjo árabacanjoárabakonjo
n milieu de nuitmilieu de nuit, plein milieu de la nuit (vers 2 ou 3 heures).
Arabi Sawuditi→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop TOPArabie Saoudite (pays).
n arabica (sorte de café).
n arabe
Arabu Emiri Emira Arabu UniEmira Arabu; Emira Arabi
n prop TOPEmirats Arabes Unis
Árabula→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0
n prop TOPArabie (pays).
aradari
n radar Minnu bɛ baara kɛ ni aradari ye, olu bɛ kabafin bonya n'a janya n'a hakɛ, a ni dugukolo cɛ hakɛ, k'o bɛɛ jateminɛ. (Kibaru 511, 2014) ETRG.FRA.
n Radisson (réseau des hôtels).
Arafan→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
arafu
n agrafe Dɔw bɛ yen, mɔgɔ dɔw bɛ yen, n'u somɔgɔw sara, u bɛ arafu dɔ kɛ ka a don u somɔgɔw kasange fɛ. (Baabu ni baabu 45) ETRG.FRA.
àrajaba→̌→ 2 àrijaba; àrjaba Ar. ar-rajab
n Radjab (7ème mois de l'année musulmane).
arajatɛri
n radiateur Abudulu Kadɛri Sisɔkɔ ka fɔ la, arajatɛri bɛ min ɲɛ motɛri ye, sonsan tulo b'o ɲɛ a ye. (Kibaru 489, 2012) ETRG.FRA.
n radio
1 • radio.
2 • radiothérapie, rayons X.
Àrajomali→̌→ 22→n.prop/n : 0 →n.prop : 22→n : 0
n prop Radio MaliRadio Mali
n rak'ah (une unité de prière chez les musulmans).
n rak'ah (une unité de prière chez les musulmans).
Àrákì→̌→ 6→n.prop/n : 0 →n.prop : 6→n : 0
n prop NOM F (nom féminin).
Àramátà→̌→ 3→n.prop/n : 0 →n.prop : 3→n : 0 Àrá
n prop NOM F (Àrá est une forme diminutive).
Àramatuláyì→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0
n prop NOM F (nom féminin).
Arameni→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Arimeni
n prop TOPArménie (pays).
Aramusɛsi→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM ETRGRamsès (11 pharaons d'Égypte, de -1295 à -1069).
n rang ànran, sáfa, síra, só.
arapɛri
n rappeur Ɲɛnajɛjɛkulu saba ye kɛnɛ ɲama fifa sanni faamaw ka na : Kirakɔna, o ye arapɛri fɔlikɛlaw ye, nalomatɔn, o ye kɔtɛba fɔlikɛlaw ye ani Tamalan.(Kibaru n°529, 2016) ETRG.FRA.
Ararusi→̌→ 6→n.prop/n : 0 →n.prop : 6→n : 0 Arawurusi; Ararusu
n prop TOPRharous (commune, chef-lieu du cercle de Gourma-Rharous, région de Tombouctou).
n prop TOPRharous (commune, chef-lieu du cercle de Gourma-Rharous, région de Tombouctou).
n rasta Arasita.
Àrasɛli→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop NOM FRachel Rashɛl.
arasidi
n arachide kàntìgɛ, tìga ne ye balikukalan daminɛ san 1976 , sirakɔrɔ , operasɔn arasidi ( OACV ) ka waati la (Jɛkabaara n°152 1998) ETRG.FRA.
n Racing ClubRacing Club (club de football).
n rasta àrasa (mouvement rastafari).
Arawan→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Arawani
n prop TOPAraouane, Arawan (village 260 km au nord de Tombouktou, communauté Salam, Cercle de Tombouctou).
Arawani Arawan
n prop TOPAraouane, Arawan (village 260 km au nord de Tombouktou, communauté Salam, Cercle de Tombouctou).
Arawɛki→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop ABRABR, RAVEC, Recensement administratif à vocation d’état-civil (au Mali).
Arawulu→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM ETRGRaul (Raul Castro, président de Cuba, 2008-).
n prop TOPRharous (commune, chef-lieu du cercle de Gourma-Rharous, région de Tombouctou).
n bord de railsbord de rails
arayi
n rail rayi nɛ̀gɛsira Nɛgɛsira (arayi) de tun ye Kayi marabolo taamasira jɔnjɔn ye kabini tubabutile la. (Kibaru 524, 2015) ETRG.FRA.
Àrayida→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Rayeda
n prop TOPBord des Rails (quartier du Bamako).
arazuware
n arrosoir arozuwari o kɔ , tile tan , ka kɔn turuli don ɲɛ , pilansiw bɛ sɔn kosɛbɛ ni arazuware ye . pilansiw bɛ to ten (Tarawele, Nakɔsɛnɛna) ETRG.FRA.
ari
n are «ari» ani «sancari».(...) Taari y'a kunnasigi ye, a kɔrɔsigi ye sancari ye. (Kibaru 544, 2017) ETRG.FRA.
Àri→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM F (nom féminin).
àrijaba àrajabaàrijaba; àrjaba Ar. ar-rajab
n Radjab (7ème mois de l'année musulmane).
àrijabamakɔnɔ→̌→ 0( Radjab *connecteur attendre )
n Djumada al-AhiraDjumada al-Ahira (6ème mois de l'année musulmane).
àrijana àlijinɛàlijɛnɛ; àlijana; àljinɛ; àljana Ar. al-janna 'jardin, paradis'
n paradis
àrijanaden( paradis enfant ) àlijinɛden
n bienheureuxbienheureux, habitant du paradis, saint du ciel
arikowɛri
n haricot-vert A sɛbɛ dɔnnen bɛ sɔninsɛnɛ fɛ n'o ye arikowɛri ye. (Kibaru 519, 2014) ETRG.FRA.
n Arma (descendants des invahisseurs marocains de 16 siècle).
Arimeni Arameni
n prop TOPArménie (pays).
arimɔri
n alimɔri armoire kitabuba min filɛ arimɔri sanfɛ , a' y' a di yan ! (Jara, Jeha Hoja) Misali la bɔ bɛ kɛ tabaliw, sigilanw, alimɔriw, sojɔjiriw,... (Kibaru 534, 2016) ETRG.FRA.
arisewɛki
n archevêque (Zan Zɛribo) kɛra Bamakɔ arisewɛki ye san 1998.(Kibaru 546, 2017) ETRG.FRA.
Arisinari→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0
n prop Archinard LouisArchinard Louis (Louis Archinard, général colonisateur français, 1850-1932).
Arisitɔti→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM ETRGAristote (philosophe grec -384, -322).
aritemetɛri
n artéméther Aritemetɛri (artéméther) ni lumefantirini (lumefantrine) (a furakisɛ ni fura wɛrɛ ɲagaminen don) ... (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
aritemisini
n artémisine Sumayabana ka ca yɔrɔ minnu na: Fura minnu dilannen don ni aritemisini (artémisine) ye, walima fura minnu kofɔlen bɛ aw ka sigida la.(Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
aritesunati
n artésunate Ni aw sɔmina ko kunsɛmɛnasumaya don, aw bɛ kinini (quinine) walima aritesunati (artésunate) kɛ a la ... (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
aritisi aritisiti
n aritisiti artiste Anw aritisitiw ka baara ye hakili ɲuman di ye jama ma, ka mɔgɔ waaju (Saheli n°2, 1994) ETRG.FRA.
aritisiti
n aritisi artiste Anw aritisitiw ka baara ye hakili ɲuman di ye jama ma, ka mɔgɔ waaju (Saheli n°2, 1994) ETRG.FRA.
aritizan
n artisan bólolabaarakɛla Tiɲɛni sɔrɔbaaw bɛnna aritizan mɔgɔ 30, jagokɛla mɔgɔ 103, magazɛn 25 ani gwa 77 ma. (Fasokan 2013) ETRG.FRA.
Aritizana→̌→ 8→n.prop/n : 0 →n.prop : 8→n : 0
n prop TOPArtisanat (la Maison des Artisans à Bamako).
arizan
n argentargent, d'argent pɛ́cɛkɛ, ɲàga. darizan wári Mɔgɔ dɔw bɛ nitarati darizan 1% (nitrate d’argent 1%) jilama fura wɛrɛw kɛ den ɲɛ na. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
Arizantini→̌→ 8→n.prop/n : 0 →n.prop : 8→n : 0
n prop TOPArgentine (pays).
àrjaba àrajabaàrijaba; àrjaba Ar. ar-rajab
n Radjab (7ème mois de l'année musulmane).
n Arma (descendants des invahisseurs marocains de 16 siècle).
arɔmu
n arôme Kɛfɛn min dɔnnen don kosɛbɛ, o ye kafeyini ye, alikaloyidi, arɔmu n'o ye suma duman ye, ani farikolo nafalan suguya caman, n'o ye witaminiw ye, adw (Kibaru 549, 2017) ETRG.FRA.
arondiseman árɔndisiman
n arrondissement árɔndiseman; árɔndisiman kelen bɛ taa bamakɔ, tɔ kelen bɛ to arɔndisiman duguw ɲɛ, sini ɲɛsigi kama.(Kibaru nimɔrɔ 12) o baara in kɛra kurula arondiseman ni Welesebugu yɛrɛ arondiseman kɔnɔ.(Kalamɛnɛ n°3, 1992) sɛ́rɛkili ETRG.FRA.
árɔndiseman árɔndisimanárɔndiseman.
n arrondissement sɛ́rɛkili (une division administrative, équivalente de la sous-préfecture).
n arrondissement árɔndiseman; arondiseman kelen bɛ taa bamakɔ, tɔ kelen bɛ to arɔndisiman duguw ɲɛ, sini ɲɛsigi kama.(Kibaru nimɔrɔ 12) o baara in kɛra kurula arondiseman ni Welesebugu yɛrɛ arondiseman kɔnɔ.(Kalamɛnɛ n°3, 1992) sɛ́rɛkili ETRG.FRA.
árɔndisiman→̌→ 32 árɔndiseman.
n arrondissement sɛ́rɛkili (une division administrative, équivalente de la sous-préfecture).
n arrosoir arazuware.
Àrúnà→̌→ 23→n.prop/n : 0 →n.prop : 23→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
arw antiretorowirali
n antiretorowirali antirétroviraux, antirétroviraux, antirétroviral antiretorowiro Furasi ma sɔrɔ fɔlɔ min bɛ sidabana furakɛ, nka fura minnu bɛ wele antiretorowirali o bɛ se ka sidatɔw dɛmɛ u ka ɲɛnɛmaya kuntaalajan sɔrɔ kɛnɛya kɔnɔ... (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
AS→̌→ 5→n.prop/n : 0 →n.prop : 5→n : 0
n prop ABRABR, Association sportive (AS Mandé, équipe de football à Kayes).
Ásà ÁyisàtaAsta; Ásitàn; Ásità; Sítàn; Asetu; Sátù; Sata; Ayisa; Áyishàta; Asan; Basan
n prop NOM F (nom féminin).
Asaku→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
Asan ÁyisàtaAsta; Ásitàn; Ásità; Sítàn; Asetu; Sátù; Sata; Ayisa; Áyishàta; Ásà; Basan
n prop NOM F (nom féminin).
n prop NOM F (Asana est une forme diminutive).
n prop NOM F (Asana est une forme diminutive).
asanbilasi
n assemblage ateliye asanbilasi ninnu fana filɛ nin ye. (Traoré, Hinɛ nana, III.07) ETRG.FRA.
asanbile
n assemblée jàma, jɛ̀kulu, jɛ̀, lájɛli Sariyatabulon : Depitew ye sariyatabulon mɔgɔw ye, n'o ye «asanbile nasɔnali» ye. (Kibaru 558 2018) ETRG.FRA.
Aselari→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop TOPAsselar (une localité dans la région de Kidal).
asesɛri
n assesseur - N'i donna wotekɛso kɔnɔ, i bɛ ɲɛsin mɔgɔ fɔlɔ minnu ma, olu ye asesɛriw ye n'o ye dɛmɛbagaw ye. (Kibaru 559, 2018) ETRG.FRA.
asetaminofɛni
n acetaminophèneacetaminophène, paracétamol A tigi ka kan ka a lafiɲɛ fo lɛri 24 ani ka dimimadafura ta i n’a fɔ parasetamɔli (paracétamol) walima asetaminofɛni (acetaminophène), nka aw kana ibiporofɛni (ibuprofène) walima asipirini (aspirine) di a tigi ma barisa olu bɛ se ka dɔ fara joli jiginni kan kunsɛmɛ na. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) párasetamɔli ETRG.FRA.
asetate
n acétate Bangekɔlɔsi fura minnu bɛ ta ko cunnenw kama, ilipiritali asetate miligaramu 30 bɛ o la (Ella, Ella One) (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
asɛti
n assiette tásanin Biberɔnw, asɛtiw, kutuw o ni a ɲɔgɔnnaw fana ka kan ka tobi. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
asetilisalisiliki
adj acétylsalicylique Asipirini, Aspirine (asetilisalisiliki kumu, acide acétylsalicylique):... (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
asetilisisiteyini
n acétylcystéine (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
Asetu ÁyisàtaAsta; Ásitàn; Ásità; Sítàn; Sátù; Sata; Ayisa; Áyishàta; Asan; Ásà; Basan
n prop NOM F (nom féminin).
Aseyi demili→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop TOPACI 2000 (quartier dans la commune de Hamdallaye à Bamako).
Ashikabadi→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop TOPAchkhabad (capitale du Turkménistan).
Asi→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0 Azi
n prop TOPAsie (continent).
Ásì HásimùHásì; Háshìm
n prop NOM M (nom masculin).
asidi
n acide Aw bɛ ji hakɛ ni asidi bagafagalan hakɛ bɛɛ kɛ kelen ye ka u ɲagami ɲɔgɔn na buteli fitini dɔ kɔnɔ – aliminiyɔmu walima maɲeziyɔmu bɛ fura minnu na i n’a fɔ Maalɔkisi (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) kùmu ETRG.FRA.
n Askia (titre royal de l'Empire Songhaï).
asikulowiri
n acycloviracyclovir, aciclovir Asikulowiri (Acyclovir) bɛ se ka kaba bali ka jɛnsɛn (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
n prop NOM M (Àsím est une forme diminutive).
Asimara→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0
n prop TOPAsmara (capitale de l'Erythrée).
n prop NOM M (Àsím est une forme diminutive).
Àsímù→̌→ 5→n.prop/n : 0 →n.prop : 5→n : 0 Àsím; Asimi
n prop NOM M (Àsím est une forme diminutive).
n aspirine
asiransi asiranzi
n asiranzi assurance hákililatigɛ, jàgɛlɛya, jàsigi Cakɛda ka asiranzisɛbɛn. (Kibaru bɔko 531, 2016) suguw ni jagofɛnw lakananisɛbɛn n'o ye « Asiransi » ye, k'o tali kɛ wajibi ye ka ɲɛsin tasuma ka tiɲɛniw ma (Kibaru 507, 2014) ETRG.FRA.
asiranzi
n asiransi assurance hákililatigɛ, jàgɛlɛya, jàsigi Cakɛda ka asiranzisɛbɛn. (Kibaru bɔko 531, 2016) suguw ni jagofɛnw lakananisɛbɛn n'o ye « Asiransi » ye, k'o tali kɛ wajibi ye ka ɲɛsin tasuma ka tiɲɛniw ma (Kibaru 507, 2014) ETRG.FRA.
Asiseyuya→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop ABRABR, HCUA, Haut conseil pour l'unité de l'Azawad (créé en mai 2013).
Ásità ÁyisàtaAsta; Ásitàn; Sítàn; Asetu; Sátù; Sata; Ayisa; Áyishàta; Asan; Ásà; Basan
n prop NOM F (nom féminin).
Ásitàn ÁyisàtaAsta; Ásità; Sítàn; Asetu; Sátù; Sata; Ayisa; Áyishàta; Asan; Ásà; Basan
n prop NOM F (nom féminin).
Asta ÁyisàtaÁsitàn; Ásità; Sítàn; Asetu; Sátù; Sata; Ayisa; Áyishàta; Asan; Ásà; Basan
n prop NOM F (nom féminin).
atabirini
n prop Atabrine Kinakirini, Quinacrine: A dɔnnen don ni tɔgɔ min ye, o ye: Atabirini (Atabrine) ye. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
àtayi→̌→ 1 hàtayi Ar. mauritanien 'at-ta:y
n thé mauritanienthé mauritanien
ateliye
n atelier ateliye asanbilasi ninnu fana filɛ nin ye. (Traoré, Hinɛ nana, III.07) ETRG.FRA.
Atɛn→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Ahɛn
n prop TOPAthènes (capitale de la Grèce).
Atɛni→̌→ 17→n.prop/n : 0 →n.prop : 17→n : 0
n prop TOPAthènes (capitale de la Grèce).
Àtiku→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
Atilantiki→̌→ 13→n.prop/n : 0 →n.prop : 13→n : 0 Atlantiki fr. Atlantique
n prop TOPAtlantique (océan).
atiletisimu
n atilɛtisimu athlétisme Denmisɛnw ye ɲɔgɔndan kɛ farikoloɲɛnajɛ suguya 7 la : Atiletisimu, n'o ye boli ni panniw ye,... (Kibaru 552, 2018) ETRG.FRA.
atilɛtisimu atiletisimu
n atiletisimu athlétisme Denmisɛnw ye ɲɔgɔndan kɛ farikoloɲɛnajɛ suguya 7 la : Atiletisimu, n'o ye boli ni panniw ye,... (Kibaru 552, 2018) ETRG.FRA.
Atlantiki Atilantikifr. Atlantique
n prop TOPAtlantique (océan).
atoropini
n prop Atropine (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
atɔrɔpini
n atropine Bagafuraw: ... Atoropini bɛ kɛ ka binfagalan, fɛnɲɛnamafagalan gazi dɔw baga kɛlɛ. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
ATT→̌→ 6→n.prop/n : 0 →n.prop : 6→n : 0
n prop ABRABR, Amadou Toumani Touré (président du Mali, 2002-2012).
pers 2PL EMPH2PL EMPH, vous, vos, votre (pronom de la 2e personne pluriel, emphatique). á á bɔ́ra mín ? d'où venez-vous ? á tá tɛ́ ! ce n'est pas le vôtre, ce n'est pas à vous !
n prop NOM F (nom féminin).
n prop NOM F (nom féminin).
áwà áyìwaáyìw'; áwà ar: hayhat
intj bon
1 • bon, d'accord, eh bien ! ànháàn (réponse positive à une permission demandée).
2 • alors, dans ce cas. ɛlɛɛ (dans les récits — exhortation à faire qc — peut introduire une prudente réflexion ...)
3 • allons !
àwá àwɔ́ɔ̀wɔ́; àwá; àwɛ; ɔ̀wé; òwé.
intj oui íyò, nàamù, ǹǹń, ùnhun, ɔ̀nhɔ́n, ɔ̀nkɛ̀.
Awa Dɛnbaya→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0
n prop TOPHawa Dembaya (commune dans le cercle et région de Kayes).
awansi
n avance ... ni se b'a ye ka wari kun fɔlɔ (awansi) sara, ... (Kibaru 521, 2015) ETRG.FRA.
àwɛ àwɔ́ɔ̀wɔ́; àwá; àwɛ; ɔ̀wé; òwé.
intj oui íyò, nàamù, ǹǹń, ùnhun, ɔ̀nhɔ́n, ɔ̀nkɛ̀.
Awiɲɔn→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop TOPAvignon (ville en France).
n avril
n avion pánkurun, sánnakurun.
àwɔ́→̌→ 95 ɔ̀wɔ́; àwá; àwɛ; ɔ̀wé; òwé.
intj oui íyò, nàamù, ǹǹń, ùnhun, ɔ̀nhɔ́n, ɔ̀nkɛ̀.
awoka
n avocat láfasalikɛla, sòronadonbaa, sòronadonna Awoka faamuyalenba don kiiriko siratigɛ la. (Kibaru 534, 2016) ETRG.FRA.
Awuru→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop TOPAourou (village dans le cercle et région de Kayes).
Áyá→̌→ 8→n.prop/n : 0 →n.prop : 8→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
Àyá→̌→ 41→n.prop/n : 0 →n.prop : 44→n : 0
n prop NOM F (nom féminin).
á-yé-fàli-bɛ̀n→̌→ 0( 2PL *impératif âne se.rencontrer )
n ample vêtementample vêtement, type de surplis
n antirétroviral antiretorowirali.
Ayi→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Ayiba
n prop NOM F (nom féminin).
intj non únhùn àyi dɛ́ ! non ! pas du tout ! àyi sá ! (je te dis que) non !
Ayiba Ayi
n prop NOM F (nom féminin).
Áyìda→̌→ 5→n.prop/n : 0 →n.prop : 5→n : 0
n prop NOM F (nom féminin).
Ayisa ÁyisàtaAsta; Ásitàn; Ásità; Sítàn; Asetu; Sátù; Sata; Áyishàta; Asan; Ásà; Basan
n prop NOM F (nom féminin).
Áyisàta→̌→ 28→n.prop/n : 0 →n.prop : 28→n : 0 Asta; Ásitàn; Ásità; Sítàn; Asetu; Sátù; Sata; Ayisa; Áyishàta; Asan; Ásà; Basan
n prop NOM F (nom féminin).
Áyishàta ÁyisàtaAsta; Ásitàn; Ásità; Sítàn; Asetu; Sátù; Sata; Ayisa; Asan; Ásà; Basan
n prop NOM F (nom féminin).
áyìwa→̌→ 906 áyìw'; áwà ar: hayhat
intj bon
1 • bon, d'accord, eh bien ! ànháàn (réponse positive à une permission demandée).
2 • alors, dans ce cas. ɛlɛɛ (dans les récits — exhortation à faire qc — peut introduire une prudente réflexion ...)
3 • allons !
áyìw' áyìwaáwà ar: hayhat
intj bon
1 • bon, d'accord, eh bien ! ànháàn (réponse positive à une permission demandée).
2 • alors, dans ce cas. ɛlɛɛ (dans les récits — exhortation à faire qc — peut introduire une prudente réflexion ...)
3 • allons !
Ayo→̌→ 11→n.prop/n : 0 →n.prop : 11→n : 0
n prop NOM M (nom masculin).
azandoranzi
n agent orangeagent orange, défoliant, herbicide bínfagalan, pɛntakulorifenɔli (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
Azani→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop TOPAzanie, Côte d'Ajan (côte de Somalie).
Azari→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0
n prop Azhar (Al-Azhar mosquée et université d'Égypte).
Azawadi→̌→ 7→n.prop/n : 0 →n.prop : 3→n : 4
n prop TOPAzawad ("zone de paturage" dans le Nord-Mali).
Azi Asi
n prop TOPAsie (continent).
azitoromisini
n azithromycine Aw bɛ azitoromisini garamu 1 (azithromycine) dunta di a tigi ma tako 1 na, walima... (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.
azɔti
n azote Dugukolo nafamafɛn minnu bɛ wele tubabukan na azɔti ani fɔsifɔri, sɛnɛ kɛcogo jugu ani dugukolonɔ bɛ k'olu ban. (Kibaru 493, 2013) ETRG.FRA.
pers 2PL2PL, vous, vos, votre (pronom de la 2e personne pluriel, non-emphatique). áw.