Bamadaba bamanankan daɲɛgafe / dictionnaire du Corpus bambara de référence
A-Z ɲíni Fr (i) *
ɛ ɔ ɲ ŋ ɲíni!

I - i

→̌→ 1620

pers REFL sú fɛ̀, à b'í dá le soir, il se couchesú fɛ̀, mɔ̀gɔ b'í dá le soir, on se couchesú fɛ̀, bɛ́ɛ b'í dá le soir, tous se couchent


Módibò y’ à ká màrifa` tà kà táa Ségu
‘Modibo a pris son fusil et il est allé à Ségou.
Le pronom réfléchi (16.1)

Fúlakɛ` y’ í nún` túru dùgukolo` la, k’ à sàma, fó à ni`́ mìnɛna.
‘Le Peul a planté son nez dans le sol, l’a traîné, jusqu’à ce qu’il rende l’âme’ [Cɛmandali Babilen].

→̌→ 7868

pers 2SG


ń «je», í «tu», à «il/elle», án «nous», á «vous», ù «ils/elles»
Pronoms personnels non-emphatiques (4-26)

Mɔ̀gɔ` fà` téri` tùn yé í fà dɔ́ yé, mɔ̀gɔ` bá` téri` tùn yé í bá` dɔ́ yé.
‘L’ami de ton père était comme ton père, l’amie de ta mère était comme ta mère’ [Biton ni jinɛw].
Le pronom réfléchi (16.1)

Bɛ́ɛ y’ í ka báara` dámìnɛ.
‘Chacun a commencé son travail.

1 • 2SG, tu, toi, te, ton, ta, tes (pronom de la 2e personne singulier, non-emphatique). sú fɛ̀, í b'í dá le soir, tu te couchesí fúrucɛ ton épouxí wóloba ta mèreí ka sàbara tes chaussures

2 • on. í tɛ fóyì sɔ̀rɔ n'í má kúma on n'obtient rien sans demander

í ko→̌→ 0( *tu QUOT ) íkó.

prep comme í n'à fɔ́, íkomì, kómi.


À ɲɛ́w kɛ́ra í kó jòlibara`.
Ses yeux sont devenus comme une calebasse de sang’ [Baabu ni baabu, Ch. 2].
36.4. Kó comme conjonction (comparaison ou similitude)

Án bɛ́ dón` mîn ná í kó bì…
Le jour où nous sommes qui est aujourd’hui…’ [Radio Mali 27.01.1993].
36.4. Kó comme conjonction (comparaison ou similitude)

í ko→̌→ 0( *tu QUOT ) íkó.

conj comme í n'à fɔ́, íkomi, kómi, ní.


À ɲɛ́`-w kɛ́ra íko jòlibara.
‘Ses yeux sont devenus comme des calebasses remplies de sang’ [Baabu ni baabu, Ch. 21].
Prépositions et conjonctions (14)

Nìn kúma` fɔ́len`, Kárimu jɔ̀len` súmana íko jí` bɔ̀nnen dòn à kàn.
‘Une fois ces paroles prononcées, Karimou est resté coi, comme si on avait versé de l’eau froide sur lui’ [Maléfices].

í ná à fɔ́ í n'à fɔ́ínafɔ; í ná à fɔ́.

prep comme í ko, kómi, íko, íkomi.

í ná à fɔ́ í n'à fɔ́ínafɔ; í ná à fɔ́.

conj comme í ko, kómi, ní, íko, íkomi.

í n'à fɔ́→̌→ 0 ínafɔ; í ná à fɔ́.

prep comme í ko, kómi, íko, íkomi.

í n'à fɔ́→̌→ 0 ínafɔ; í ná à fɔ́.

conj comme í ko, kómi, ní, íko, íkomi.

Ibarahima IbrahimaIbarahimu; Iburahimu; Iburahima; Ibrim; Berehima; Béremà; Bírimà; Birama; Birahima; Brahima; Barahima; Barayima; Barima; Bùramà; Bùremà; Bùremù; Bùremàn; Bùram; Bram; Bùrayimà; Bùraymà; Brɛyma; Bureyima; Bereyima; Béè; Íbèe

n prop NOM M (formes diminutives: Béè, Íbèe, Buram).

Ibarahimu IbrahimaIbarahima; Iburahimu; Iburahima; Ibrim; Berehima; Béremà; Bírimà; Birama; Birahima; Brahima; Barahima; Barayima; Barima; Bùramà; Bùremà; Bùremù; Bùremàn; Bùram; Bram; Bùrayimà; Bùraymà; Brɛyma; Bureyima; Bereyima; Béè; Íbèe

n prop NOM M (formes diminutives: Béè, Íbèe, Buram).

Íbèe IbrahimaIbarahimu; Ibarahima; Iburahimu; Iburahima; Ibrim; Berehima; Béremà; Bírimà; Birama; Birahima; Brahima; Barahima; Barayima; Barima; Bùramà; Bùremà; Bùremù; Bùremàn; Bùram; Bram; Bùrayimà; Bùraymà; Brɛyma; Bureyima; Bereyima; Béè

n prop NOM M (formes diminutives: Béè, Íbèe, Buram).

Ibilisa→̌→ 6→n.prop/n : 0 →n.prop : 6→n : 0

n prop IblisIblis, diable

ibiporofɛni

n prop Ibuprofène (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

Ibrahima→̌→ 27→n.prop/n : 0 →n.prop : 27→n : 0 Ibarahimu; Ibarahima; Iburahimu; Iburahima; Ibrim; Berehima; Béremà; Bírimà; Birama; Birahima; Brahima; Barahima; Barayima; Barima; Bùramà; Bùremà; Bùremù; Bùremàn; Bùram; Bram; Bùrayimà; Bùraymà; Brɛyma; Bureyima; Bereyima; Béè; Íbèe

n prop NOM M (formes diminutives: Béè, Íbèe, Buram).

Ibrim IbrahimaIbarahimu; Ibarahima; Iburahimu; Iburahima; Berehima; Béremà; Bírimà; Birama; Birahima; Brahima; Barahima; Barayima; Barima; Bùramà; Bùremà; Bùremù; Bùremàn; Bùram; Bram; Bùrayimà; Bùraymà; Brɛyma; Bureyima; Bereyima; Béè; Íbèe

n prop NOM M (formes diminutives: Béè, Íbèe, Buram).

Ibunu→̌→ 4→n.prop/n : 0 →n.prop : 4→n : 0

n prop NOM ETRGIbn (Ibn Battûta, explorateur berbère, 1304-1377).

ibuporofɛni

n ibuprofène (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

Iburahima IbrahimaIbarahimu; Ibarahima; Iburahimu; Ibrim; Berehima; Béremà; Bírimà; Birama; Birahima; Brahima; Barahima; Barayima; Barima; Bùramà; Bùremà; Bùremù; Bùremàn; Bùram; Bram; Bùrayimà; Bùraymà; Brɛyma; Bureyima; Bereyima; Béè; Íbèe

n prop NOM M (formes diminutives: Béè, Íbèe, Buram).

Iburahimawisi→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0

n prop NOM ETRGZlatan Ibrahimović (footballer français).

Iburahimu IbrahimaIbarahimu; Ibarahima; Iburahima; Ibrim; Berehima; Béremà; Bírimà; Birama; Birahima; Brahima; Barahima; Barayima; Barima; Bùramà; Bùremà; Bùremù; Bùremàn; Bùram; Bram; Bùrayimà; Bùraymà; Brɛyma; Bureyima; Bereyima; Béè; Íbèe

n prop NOM M (formes diminutives: Béè, Íbèe, Buram).

Idirisa DirisaÍdrìsa; Díri; Dìrí

n prop NOM M (Diri est une forme diminutive).

Idirisi→̌→ 12→n.prop/n : 0 →n.prop : 12→n : 0

n prop NOM ETRGIdriss (Idriss Déby Itno, Président du Tchad, 1991-).

idɔrɔkisidi

n hydoxyde Maɲeziyɔmu ni aliminiyɔmu idɔrɔkisidi bɛ kumujiyɛlɛfuraw min na, o de ɲɔgɔn tɛ. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

idɔrɔzɛni

n hydrogènehydrogène, d'hydrogène ídorozɛni didɔrɔzɛni; hidorozɛni Aw bɛ kinda ko ni safinɛ ni jisuma ye min bɛ wele ko pirɔkisidi didɔrɔzɛni (peroxyde d’hydrogène). (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) An kan bɛ fiziki ni simi min ma, o dɔnniyatigiw y'a jira ko hidorozɛni bɛ fɛnw sama ka nɔrɔ a yɛrɛ la i n'a fɔ nɛgɛtalan bɛ baara kɛ cogo min na.(Kibaru 487, 2012) ETRG.FRA.

ídorozɛni→̌→ 0 ídɔrɔzɛni; dídɔrɔzɛni; hídorozɛni Fr. hydrogène

n hydrogène idɔrɔzɛni.

ídɔrɔzɛni ídorozɛniídɔrɔzɛni; dídɔrɔzɛni; hídorozɛni Fr. hydrogène

n hydrogène idɔrɔzɛni.

Ídrìsa DirisaIdirisa; Díri; Dìrí

n prop NOM M (Diri est une forme diminutive).

Ifogasi→̌→ 4→n.prop/n : 0 →n.prop : 4→n : 0

n prop TOPIfoghas (un massif montagneux situé dans le Nord-Est du Mali et dans le Sud de l'Algérie).

ìhí→̌→ 3

intj heinhein, tu te rends compte !, mon Dieu! hɛ̀n (la surprise, l’étonnement ou l’incrédulité).

íi→̌→ 23

intj hé (interjection du constat conjugué avec l'étonnement).

Ikɛrɛni→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0

n prop TOPUkraine (pays).

ikisi

n X O tɛmɛnnen kɔ, a bɛ farisogo tanga ka bɔ tile mantɔɔrɔ ma min bɛ wele ko ɛrɛyɔn ikisi. (Jɛkabaara 349, 2017) ETRG.FRA.

íkó( *tu QUOT ) í koíkó.

prep comme í n'à fɔ́, íkomì, kómi.

íkó( *tu QUOT ) í koíkó.

conj comme í n'à fɔ́, íkomi, kómi, ní.

íkomi→̌→ 30 íkɔmi Fr. comme

conj commecomme, ainsi í ko, kómi, ní, í n'à fɔ́, íko, í n’à fɔ́.


À bɛ kɛ́ íkomi díkisɛ` tùgura ù kɔ́.
On dirait qu’une abeille les a suivis’ [Baabu ni baabu, Ch. 38].
36.4. Kó comme conjonction (comparaison ou similitude)

íkomì→̌→ 15 íkɔmì Fr. comme

prep commecomme, ainsi í ko, í n'à fɔ́, kómi, íko, í n’à fɔ́ à bɛ́ íkomi fàtɔ il est comme fou

íkɔmi íkomiíkɔmi Fr. comme

conj commecomme, ainsi í ko, kómi, ní, í n'à fɔ́, íko, í n’à fɔ́.

íkɔmì íkomìíkɔmì Fr. comme

prep commecomme, ainsi í ko, í n'à fɔ́, kómi, íko, í n’à fɔ́ à bɛ́ íkomi fàtɔ il est comme fou

íkɔrɔ→̌→ 12

adv immédiatement cɔ́li.

imayili

n e-mail Kalan in bɛ kuncɛ ni imayili dɔ dayɛlɛli ye lakɔliden ninnu kelen kelen bɛɛ ye. (Fasokan 2010-03) ETRG.FRA.

iminogulobilini

n immunoglobuline Ni iminogulobilini antitetaniki (l’immunoglobuline antitétanique, IGAT) sɔrɔcogo bɛ aw bolo, aw bɛ o pikiri kelen kɛ banabagatɔ la, hakɛ 500 ma siɲɛ kelen dɔrɔn (500 unités). (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

imodiyɔmu

n prop ImodiumImodium, lopéramide Syn : loperamidi Kɔnɔboli fura dɔw bɛ yen i n’a fɔ loperamidi (lopéramide), izinitigi tɔgɔ dalen Imodiyɔmu (Imodium) walima difenɔkisilati (diphénoxylate), izinitigi tɔgɔ dalen Lomotili (Lomotil), bɛ kɔnɔboli mada ka a cuncun. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

Imowa→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0 UEMOA

n prop ABRABR, UEMOA, Union Économique et Monétaire Ouest-Africaine Iyemowa.

ìn→̌→ 7178

dtm DEF (parfois associé à nìn). kɔ̀lɔn ìn ka dùn dɛ́ ! nìn kɔ̀lɔn ìn ka dùn dɛ́ ce puits est très profond


Jàlo-kɛ` y'í pán kà mángoro-sun` bàron surun` mìnɛ, kà jùru` bánban ò kàn, k'à kùn dɔ́ in fìli dùgu` mà.
L'homme Diallo a sauté, il a attrapé la petite fourche du manguier et y a attaché solidement la corde, et il a jeté l'autre bout par terre’ [jekabaara293_12jabate_an_ka].
26.1 Les déterminants quantificateurs

Ní cɛ̀` ni mùso` jɛ̀-ra, n'à bɛ kélen ná, làalà dɔ́ ìn b'à sɔ̀rɔ.
Si un homme et une femme s'accouplent, s'il (le SIDA) est à l'un, il est probable que l'autre se contamine’ [kibaru205_03jaabi-sida_an].
26.1 Les déterminants quantificateurs

ínafɔ í n'à fɔ́í ná à fɔ́.

prep comme í ko, kómi, íko, íkomi.

ínafɔ í n'à fɔ́í ná à fɔ́.

conj comme í ko, kómi, ní, íko, íkomi.

Inajatafani→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0

n prop TOPInadiatafane (commune, cercle de Gourma-Rharous, région de Tombouctou).

Indelimani→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0

n prop TOPIndelimane (un village, 75 km d'Ansongo).

Indi→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0

n prop TOPInde

Indonezi ƐndoneziƐndonesi

n prop TOPIndonésie

Inekari→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0

n prop TOPInékar (un village et une commune, cercle de Ménaka, région de Gao).

Inesiko InɛsikoUNESCO

n prop ABRABR, UNESCO, Organisation des Nations unies pour l'éducation, la science et la culture

Inɛsiko→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0 Inesiko; UNESCO

n prop ABRABR, UNESCO, Organisation des Nations unies pour l'éducation, la science et la culture

í-ɲɛ̂-túgu-í-búranmuso-bɛ́-nà→̌→ 0( *tu oeil fermer *tu parenté.par.alliance [ beau-parent féminin ] *imperfectif affirmatif venir )

n buisson Mimosa pigraMimosa pigra, Mimosa asperata, buisson Mimosa pigra

inisilini

n prop Unicilline (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

inite

n unité kélenya, kùn Penisilini bɛ suma miligaramu na (mg) walima hakɛ la min bɛ wele ko inite (Unité, U). (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

íniwɛrɛsite íniwɛrisiteíniwɛrɛsite.

n université sánnakalansoba.

íniwɛrɛsite íniwɛrisite

n íniwɛrisite université sánnakalansoba Gafe min bɛ wele Bamanankan Mabɛn, n'a labɛnna Bamakɔ Iniwɛrisite ni Ɔsilo Iniwɛrisite ka ɲinini kɔnɔ, a bɛ wele o kɔnɔ ko "Ladɔn". (Kibaru n°529, 2016) ETRG.FRA.

íniwɛrisite→̌→ 10 íniwɛrɛsite.

n université sánnakalansoba.

iniyɔn

n union fàrankan, jɛ̀, kélenya Masantɔla komini na, bɛnɛsɛnɛ, kabasɛnɛ ani sɔsɛnɛ koperatifuw farala ɲɔgɔn kan marisikalo tile 28 san 2011 k'u ka Iniyɔn biro sigi. U y'o iniyɔn in tɔgɔ da Iniyɔn-Ciwara. (Kibaru494, 2013) ETRG.FRA.

ipɛriporotidini

n hyperprotidinehyperprotidine, protéïne pure du lait Misali la, an bɛ ipɛriporotidini (hyperprotidine) kafeminkutu ɲɛ 1 kɛ nɔnɔ na ka o di den ma ka bɛn a girinya hakɛ ma tile o tile. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

Ípidɔrɔmu Hípodɔrɔmu

n prop TOPHippodrome (un quartier de la Commune 2 de Bamako).

Ípodɔrɔmu Ípɔdrɔm

n prop TOP (quartier à Bamako).

Ípɔdrɔm→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0 Ípodɔrɔmu

n prop TOP (quartier à Bamako).

ipokuloriti

n hypochloritehypochlorite, oxochlorate Aw bɛ banakɔtaa ni fɔɔnɔ ani sugunɛ kɛ minɛn kɔnɔ jawɛliji bɛ min kɔnɔ, aw bɛ ji litiri tilancɛ (½) fara a kan walima ipokuloriti (l’hypochlorite) kalisiyɔmu (calcium) 1 walima banakisɛfagalan wɛrɛ min bɛ aw bolokɔrɔ; ...(Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

Iraki→̌→ 12→n.prop/n : 0 →n.prop : 12→n : 0

n prop TOPIrak (pays).

Iran→̌→ 18→n.prop/n : 0 →n.prop : 18→n : 0

n prop TOPIran (pays).

íraniyɔmu→̌→ 0 íraɲɔmu Fr. uranium

n uranium

íraɲɔmu íraniyɔmuFr. uranium

n uranium

ire

n urée O bɔrɛ fila ni ire (urée) bɔrɛ kelen tun bɛ don taari kelen na. (Kibaru bɔko 531, 2016) ETRG.FRA.

iri

n riz màlo San tilebinyanfan fala sɛnɛni donna ba la kabini san 1970 waati la cakɛda fɛ, min tun bɛ wele tubabukan na « Operasɔn iri ». (Kibaru 512, 2014) ETRG.FRA.

irigibi→̌→ 1

n rugby urubi.

Irilandi→̌→ 4→n.prop/n : 0 →n.prop : 4→n : 0 Ɛri

n prop TOPIrlande (pays).

irirali

adj rural ... u ka duguden Sumayila Samakɛ min sigilen bɛ Bamakɔ n'a bɛ baara kɛ « zeni irirali » la, ...(Kibaru 519, 2014) ETRG.FRA.

irisari

n richard sɔ̀rɔbagatɔ Ka tugun « irisari » (sɔrɔbatigi) kɔ.(Jɛkabaara 329) ETRG.FRA.

Ìrisi→̌→ 17→n.prop/n : 0 →n.prop : 17→n : 0 Ìrisila; Rùsí

n prop TOPRussie (pays).

ìrisi→̌→ 6

n russe

ìrisikan→̌→ 3( russe cou )

n langue russelangue russe

Ìrisila ÌrisiRùsí

n prop TOPRussie (pays).

ìriwanɛ ùruwanɛrùwanɛ; ìriwanɛ Ar. ru:ḥ

n espritesprit, genie hákili, jà, jínɛ, náalo, sìgifɛn, yíri.

Iriyo→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0

n prop TOPRio de Janeiro

Ísa→̌→ 24→n.prop/n : 0 →n.prop : 148→n : 0 Yisa

n prop NOM M (nom masculin).

Ìsaka ÌsiakaSiaka; Siyaka; Syaka; Shàaka

n prop NOM M (nom masculin).

Isakuru→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0

n prop TOPIssakourou (un village près de Narena, cercle de Kangaba, région de Koulikoro).

Ìsiaka→̌→ 2→n.prop/n : 0 →n.prop : 2→n : 0 Ìsaka; Siaka; Siyaka; Syaka; Shàaka

n prop NOM M (nom masculin).

ìsikara→̌→ 0 sìtikara; sìtikaran Ar.

n divination dómaya, dúba, fílɛli, kòlonninfili, làturu (sur la base du Coran).

isilamiki

adj islamique O bɛ Hamudalayi santiri isilamiki kɔnɔ Bamakɔ. (Kibaru 498, 2013) ETRG.FRA.

Isilandi→̌→ 9→n.prop/n : 0 →n.prop : 9→n : 0

n prop TOPIslande (pays).

Isimayɛli SùmayílaIsimayila; Ismayila; Sumayira; Sumi

n prop NOM MSoumaïla (nom masculin). (Sumi est une forme diminutive).

Isimayila SùmayílaIsimayɛli; Ismayila; Sumayira; Sumi

n prop NOM MSoumaïla (nom masculin). (Sumi est une forme diminutive).

Isirayɛli BaninsiraBanisira; Banisirala; Banisilayila; Banisirayila ar. bnu-sraa'il 'евреи'

n prop TOPIsraël (pays).

Isisi Izisi

n Isis (déesse funéraire de l'Égypte antique).

ísiye→̌→ 0

n huissier huwisiye.

Ismayila SùmayílaIsimayɛli; Isimayila; Sumayira; Sumi

n prop NOM MSoumaïla (nom masculin). (Sumi est une forme diminutive).

isoniyazidi

n isoniazideisoniazide, isonicotinyl hydrazine I n’a fɔ a dɔnnen don ko sɔgɔsɔgɔninjɛ bɛ sidatɔ caman minɛ (aw ye gafe ɲɛ Isoniyazidi (isoniazide, INH) lajɛ) (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

Isufu YusufuYusuf; Yúsu; Yísu

n prop NOM MYoussouf (Yúsu, Yísu sont des formes diminutives).

Itali→̌→ 33→n.prop/n : 0 →n.prop : 33→n : 0

n prop TOPItalie (pays).

itali→̌→ 0

n italien

italikan→̌→ 1( italien cou )

n langue italiennelangue italienne

italiki

n italiques Waati o waati ni daɲɛkuluw la daɲɛ kelen kofɔra sigida dɔ la, a ka c’a la a bɛ sɛbɛn italiki (italique) la. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

Ítilɛrì Hítilɛrì

n prop NOM ETRGHitler (Führer du Reich allemand, 1924-1945).

Itino→̌→ 7→n.prop/n : 0 →n.prop : 7→n : 0

n prop NOM ETRGItno (Idriss Déby Itno, Président du Tchad, 1991-).

iwɛrimɛkitini

n ivermectine (Samasen) Iwɛrimɛkitini, Ivermectine ye a fura dɔ ye. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

Iyadi→̌→ 5→n.prop/n : 0 →n.prop : 5→n : 0

n prop NOM ETRGIyad (Iyad Ag Ghali, le fondateur du groupe salafiste djihadiste Ansar Dine).

íye→̌→ 31

intj eh!eh! ée (interpellation, surtout dans les chansons).

íye→̌→ 0

intj incroyable (interjection d'étonnement).

Iyemowa→̌→ 5→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 4

n prop ABRABR, UEMOA, Union Économique et Monétaire Ouest-Africaine Imowa.

Iyɛnipeyɛsi→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0

n prop ABRABR, INPS, Institut National de Prévoyance Sociale

íyò→̌→ 35

intj oui àwɔ́, nàamù, ǹǹń, ùnhun, ɔ̀nhɔ́n, ɔ̀nkɛ̀.

iyode

adj iodé Aw kana to ka maga a la. Aw bɛ se ka alikɔli iyode kɛ aw bolo sani aw ka maga a la. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

iyodi

n iode iyɔdi Safinɛ sɛgɛntan ka ɲi a ma, nka aw kana banakisɛfagalan walima iyodi kɛ joli la. U bɛ banakisɛ mada. (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

iyɔdi

n iode iyodi Iyɔdi ka foolo ni lamɔbaliyajoona dɛsɛ kɛlɛ. A le bɛ sɔrɔ sumbala la. (BEDE, 2016) ETRG.FRA.

iyɔsiyamini

n hyoscyamine Kɔnɔdimifuraw (Dɔgɔtɔrɔ tɛ sigida min na, 2018) ETRG.FRA.

izini→̌→ 222

n usine

Izinikin→̌→ 1→n.prop/n : 0 →n.prop : 1→n : 0

n prop TOPZone industrielle (un quartier de la Commune 2 de Bamako).

Izisi→̌→ 0 Isisi

n Isis (déesse funéraire de l'Égypte antique).

Izo→̌→ 0→n.prop/n : 0 →n.prop : 0→n : 0

n prop Izo (Ganda Izo, une milice songhaï et peule formée en 2012).